Ocena brak

GŁÓWNE FORMY OSADNICZE

Autor /Alwin Dodano /19.09.2011

WIEŚ - zespół zabudowań mieszkalnych i gospodarskich, właściwy dla terenów użytkowanych rolniczo. Mieszkańcy wsi utrzymują się wyłącznie lub głównie z pracy na roli. Wyróżnia się wiele różnych układów zabudowy wsi, które wykształciły się zależnie od warunków naturalnych i tradycji kulturowych (np. okolnica, ulicówka, widlica). Nazwą wieś obejmuje się też niekiedy grunty rolne należące do jej mieszkańców.

Z urbanistycznego punktu widzenia przeciwieństwem wsi jest miasto, ale różnice między nimi nie są precyzyjnie określone. Coraz częściej tereny przedmieść upodabniają się do wsi. Brak także norm prawnych jednoznacznie klasyfikujących daną osadę jako miasto lub wieś, przyznanie określonego statusu odbywa się na mocy uchwały władz administracyjnych.

Suburbium, przedmieście, tereny na peryferyjnych obrzeżach wielkich miast. Zazwyczaj osiedla domków jednorodzinnych, zajmujące niekiedy bardzo duże obszary.

PRZEDMIEŚCIE - zurbanizowana (mieszkalna lub przemysłowo-mieszkalna) część peryferii miasta. Przedmieścia powstają na skutek urbanizacji wsi i osad znajdujących się w pobliżu miasta, budowy zakładów przemysłowych i centrów komunikacyjnych w bezpośredniej bliskości miasta itp.

Przedmieścia towarzyszą zwykle liniom komunikacyjnym (kolejowym, drogowym) zbiegającym się koncentrycznie w centrum miasta. Nie wszystkie przedmieścia wchodzą administracyjnie w obręb miasta, np. w rozwoju Krakowa kolejne jego dzielnice stanowiły często najpierw odrębne miasta lub osady (Kleparz, Kazimierz, Dębniki, Podgórze, Nowa Huta i in.).

PERYFERIE MIASTA - zewnętrzne części miasta, nie wchodzące w skład jego zwartego centrum, ale funkcjonalnie ściśle z nim związane. W obrębie peryferii miasta znajdują się m.in.:

1) osiedla mieszkalne tworzące tzw. sypialnie miasta,

2) obszary niskiej zabudowy jednorodzinnej, zamieszkane przez osoby pracujące w mieście,

3) osiedla z zakładami przemysłowymi, ze względów ekologicznych lub innych zlokalizowane z dala od centrum,

4) osiedla rolniczo-hodowlane, przede wszystkim warzywnicze, dostarczające miastu świeżych produktów żywnościowych,

5) tereny rekreacyjne (m.in. tzw. działki, a także parki, lasy podmiejskie, obiekty sportowe), służące do wypoczynku mieszkańców miasta,

6) linie i obiekty komunikacyjne - drogowa obwodnica miasta, lotnisko itp.,

7) osiedla akademickie (tzw. campusy uczelniane),

8) większe centra handlowe,

9) obiekty i poligony wojskowe. Peryferia miasta dzieli się niekiedy umownie na bliższą centrum strefę przedmiejską (zwykle wchodzącą administracyjnie w obręb miasta), której zabudowana część nosi nazwę przedmieścia, i dalszą strefę podmiejską (często poza granicami miasta).

AGLOMERACJA - (z łaciny agglomero - gromadzę), skupienie na określonym obszarze dużej liczby osób i budynków (aglomeracja miejska) lub zakładów produkcyjnych (aglomeracja przemysłowa). Aglomeracja odnosi się do urbanistyki (tj. planowania przestrzennego np. miast) i uprzemysłowienia.

Największe aglomeracje miejskie w świecie: Nowy Jork, Tokio, Rio de Janeiro. W Polsce aglomeracją przemysłową jest np. Górny Śląsk. Formą aglomeracji jest konurbacja - skupienie kilku miast leżących blisko siebie w całość połączoną linią komunikacyjną, np. Trójmiasto (Gdańsk, Sopot, Gdynia) rozciągnięte wzdłuż linii kolei elektrycznej.

KONURBACJA - aglomeracja policentryczna - zespół leżących blisko siebie miast lub osiedli, powiązanych ze sobą gospodarczo i komunikacyjnie. Konurbacja składa się z kilku równorzędnych ośrodków, stymulujących rozwój innych, mniejszych miast. Przykładem konurbacji w Polsce jest Górnośląski Okręg Przemysłowy.

METROPOLIA - duże miasto, zwykle stolica, silnie oddziałujące, pod względem gospodarczym i kulturalnym, na znaczne obszary w swym otoczeniu.

OBSZAR METROPOLITARNY - to obszar zurbanizowany - wieloośrodkowy.

REGION METROPOLITARNY - obszar zurbanizowany - wieloośrodkowy

Mgławica miejska (MEGALOPOLIS) z wielością centrów o nierównej wadze, Wallis Megalopolis,- najwyższa forma aglomeracji, skupisko szybko rozwijających się miast milionowych, połączonych wraz z dużą liczbą ośrodków mniejszych, leżących pomiędzy nimi, w jeden wielki organizm miejski. Największe megalopolis na świecie znajduje się na wschodnim wybrzeżu USA (megalopolis).

Podobne prace

Do góry