Ocena brak

Głowienka (ptak)

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Długość ciała 46 cm. Samiec w szacie godowej z charakterystyczną, rdzawoczerwoną głową i szyją, popielatym wierzchem, czarną piersią i białymi bokami tułowia. W szacie spoczynkowej można go rozpoznać po lśniących, czerwonych oczach i czarnym dziobie z niebieskoszarym, poprzecznym paskiem. Skromnie upierzona, brązowawa samica ma na dziobie podobny pasek, ale mniej wyraźny. Oczy brązowe. Z bliska na upierzeniu jej pleców widoczne poprzeczne prążki. Niechętnie latają. Aby się wznieść w powietrze biorą krótki, rozbieg z powierzchni wody. Rzadko wychodzą na ląd.  

Środowisko: Głowienka pierwotnie występowała na wschodnioeuropejskich jeziorach stepowych. W ostatnich stu latach stopniowo rozszerzyła swój areał na środkową i zachodnią Europę, a także w kierunku północnym i obecnie na niektórych terenach Europy Środkowej (na przykład na niżu w Polsce) zaliczana jest do najczęściej występujących kaczek. Na wschodzie gnieździ się zarówno na słonych i gorzkich jeziorach, jak i na płytkich, zarastających stawach i jeziorach z dobrze rozwiniętym pasem trzcin.

Na zachodzie Europy zakłada gniazda na niektórych sztucznych zbiornikach wodnych czy stawach rybnych. Głowienki są ptakami wędrownymi. Wschodnie populacje zimują na Morzu Kaspijskim, na jeziorach stepowych Turcji, w Afganistanie, w północnych Indiach, w delcie Nilu i w górę Nilu aż po Sudan. Duża część środkowoeuropejskich głowienek zimuje w zachodniej i południowej Europie, część na północ od Alp, na dużych jeziorach ich przedgórza. W niektórych zachodnich miastach spotyka się je w miejskich parkach. W Polsce jest średnio licznym ptakiem lęgowym. Należy do ptaków łownych z czasem ochronnym.

Lęgi: Szczytowy okres toków przypada na marzec, gdy grupy kaczorów, jeszcze w trakcie wędrówki do miejsc lęgowych, prezentują się kaczkom np. w pozie „odrzucanie głowy do tyłu" lub „kładzenie się płasko na wodzie".

Nastrój tokowy osiąga punkt kulminacyjny w godzinach wieczornych i ciągnie się długo w noc, zwłaszcza księżycową. Do tworzenia się par dochodzi zwykle dopiero w kwietniu i w maju na wodach lęgowych. Na początku wysiadywania kaczor czeka przed trzcinowiskiem na swoją samicę i towarzyszy jej pizy szukania pokarmu. W miarę upływu czasu wysiadywania więzy między parami rozluźniają się i większość tych sezonowych małżeństw rozpada się jeszcze przed wykluciem się młodych. Niektóre samice budują gniazda pływające w trzcinach lub w gęstej roślinności przybrzeżnej, ale tak blisko wody, aby niepokojone mogły szybko odpłynąć lub dać nurka. Samica potrafi nadbudować pływające gniazdo w razie wezbrania wody, nawet jeżeli są w nim już wszystkie jaja (w liczbie 6-10).

Wysiadywanie zaczyna się po złożeniu ostatniego, tak że wszystkie pisklęta wykluwają się jednocześnie. Początek lęgu w maju i w pierwszej połowie czerwca, wysiadywanie trwa 24-26 dni. Przed opuszczeniem gniazda samica nakrywa jaja materiałem z brzegów gniazda. Wraz z upływem czasu wysiadywania gniazdo wypełnia się puchem, który także służy do przykrywania jaj. Młode nurkują już pierwszego dnia po wykluciu. W drugim dniu potrafią szukać na dnie pożywienia dla siebie. Najchętniej jedzą bogaty w białko pokarm zwierzęcy, jak larwy komarów i chruścików. Młode zaczynają latać po 2 miesiącach i wtedy rodzina rozprasza się.

Pożywienie: W zależności od składu żywych organizmów w wodzie głowienki są mięso lub roślinożerne. Niewielką część pokarmu, np. rzęsę, zbierają z powierzchni wody, równie niewielką z jej głębi zanurzając głowę, głównie jednak żerują w czasie nurkowania. Przy tej ostatniej czynności posługuje się wyłącznie szeroko rozstawionymi nogami. Zwykle głowienki nurkują w płytszej wodzie, ale potrafią także nurkować na głębkość ponad 4 m. Skubią na dnie wody rośliny, przede wszystkim ramiennice, wywłóczniki i rdestnice, które zjadają pod wodą. Szczególnie aktywnie poszukują pożywienia od zmroku do północy.

Podobne prace

Do góry