Ocena brak

GJELLERUP KARL

Autor /Igi Dodano /05.10.2012

ur. 2 VI 1857 w R o h o l t e ( Z e l a n d i a ) ,
zm. 11 X 1919 w D r e ź n i e , pisarz duński.

J a k o syn pastora rozpoczął studia t e o l . , ale pod wpływem
G. Brandesa i lektur Ch. Darwina stał się ateistą i naturalista,
czemu dał wyraz w powieściach En Idealist (Köb 1878),
Del unge Danmark (Köb 1879), Germanernes Laerling
(Köb 1882); 1883-84 podróżował po Rosji, Grecji i Niemczech.
Wyzwoliwszy się spod wpływu Brandesa, wzorował
się na prozie J.S. Turgieniewa, co widoczne jest w 2 utworach o impresjonistycznym zabarwieniu - powieści Romulus
(Köb 1883) i noweli G-Dur (Kob 1883). Podróż do Grecji
skierowała uwagę G. ku klasycznemu antykowi - En klassisk
Maaned (Köb 1884) i Vandreaaret (Köb 1885).

Po zapoznaniu
się z kulturą niem. (J.W. G o e t h e , F. Schiller, A. Schopenhauer,
F. Nietzsche), wprowadził elementy niem. filozofii
idealistycznej do swych powieści psychol., np. Minna (Köb
1889; Minna, Lw 1900); w Mellen (Köb 1896; Młyn na wzgórzu,
Lw 1926, Pz 19733 ) widoczne są tendencje modernistyczne
i symboliczne. W wyniku studiów nad Schopenhauer
em i filozofią ind. zbliżył się do buddyzmu; powstał wówczas
dramat Offerildene (Köb 1903) oraz powieści Pilgrimmen
Kamanita (Köb 1896; Pielgrzym Kamanita, Lw 1923, Pz
19312 ) i Verdensvandrerne (Köb 1910; Wędrowcy świata, Lw
1924).

W ostatnich latach życia powrócił G. do problematyki
chrzęść. (Den gyldne Gren, Köb 1917); 1917 otrzymał wraz
z H. Pontoppidanem nagrodę Nobla; mieszka! w Dreźnie
i wydawał swoje książki równocześnie w języku duń. i niemieckim.

 

P.A. Rosenberg. Karl G. Der Dichter und der Denker. Sein Leben in Selbstzeugnissen und Briefen I-II, L 1921-23; S. Möller Kristenscn, Impressionizmen i dansk prosa 1870-1900, Köb 1955; J. Fjord Jensen, Turgenjew i danskändllv. Studien i dansk romankunst 1870-1900. Köb 1961; S.H. Kaszyński, M. Krzysztofiak, Zarys historii literatury duńskiej, Pz 1976, 83-84; tenże. Dzieje literatury duńskiej, Pz 1985, 147-148.

Podobne prace

Do góry