Ocena brak

Gęś krótkodzioba

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Pomniejszone „wydanie" gęsi zbożowej z ciemną głową i szyją, dziobem częściowo czarnym, częściowo cielistym. Stopy koloru cielistego (u gęsi zbożowej pomarańczowe). Długość ciała ok. 68 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 150 cm. Ostatnio uznaje się ją za jedynie wyspowy podgatu-nek gęsi zbożowej: powinna raczej nosić nazwę Anser fabalis brachyrhynchus. Ponieważ jednak łatwo ją odróżnić od gęsi zbożowej, traktujemy ją jako osobny gatunek, być może właśnie powstający, który na skutek długiej izolacji geograficznej oddzielił się od gęsi zbożowej zamieszkującej ląd stały.  

Środowisko: Ta zgrabna i delikatna gęś gnieździ się na moczarach zrodliskowych Islandii, na Spitsbergenie i we wschodniej Grenlandii. Tereny lęgowe to zielone „oazy" wśród ubogich w roślinność kamienistych połaci. Gęsi ze Spitsbergenu (ok.10000) lecą w październiku przez Skandynawię do zimowisk we wschodniej Holandii, grenlandzkie i islandzkie ptaki, w sumie też ok. 10000, wędrują w październiku do Szkocji i Anglii i tam zimują w spokojnych i zacisznych zatokach morskich.

Z przebiegu trasy tradycyjnych wędrówek można wywnioskować, że Grenlandię zasiedliły gęsi krótkodziobe rodem z Islandii i że to nastąpiło dopiero niedawno. Większość gęsi wyrusza w marcu na tereny lęgowe. W połowie kwietnia docierają na północ i pozostają tam do końca sierpnia. Wędrują nad otwartym morzem. Na zimowiskach dni spędzają pasąc się na wilgotnych łąkach, rżyskach i polach z oziminami, na noc odlatują do oddalonych o wiele kilometrów ławic piaskowych lub do zatok morskich z płytką wodą. W locie tworzą szyk w kształcie ukośnych linii lub litery V.

Lęgi: Gęsi krótkodziobe gnieżdżą się w luźnych koloniach. Młode pary łączą się w czasie pierwszej zimowej wędrówki i pozostają sobie wierne przez całe życie. Gniazdo buduje samica: na małym wzniesieniu wyszukuje dołek i wykłada go własnym puchem. W miejscach dogodnych do budowy gniazda, zasiedlanych przez wiele lat. dzięki stałemu nawożeniu wyrasta krąg świeżej zieleni. Podczas wysiadywania jaj przez samicę gąsior stoi na straży. Okres lęgowy zaczyna się w Islandii w drugiej dekadzie maja, na położonym bardziej na północ Spitsbergenie - w pierwszej połowie czerwca. Wysiadywanie zaczyna się po złożeniu ostatniego jaja i trwa 28 dni; w zniesieniu zwykle 4 jaja długości ok. 80 mm.

Oboje rodzice wodzą gąsięta. Po 2 miesiącach zaczynają one latać, kilka tygodni lub czasami kilka dni później w tundrze nastaje zima. Wtedy młode ptaki muszą być już zdolne do wędrówki. Po ok. 2 tygodniach od wyklucia gąsiąt u rodziców rozpoczyna się pierzenie skrzydeł; lotki wypadają prawie jednocześnie, jak u wszystkich kaczkowatych. Już na kilka dni przed początkiem pierzenia ptaki nie mogą latać i przez 30 dni nie są zdolne do lotu. Okres, w którym gęsi żyją na pustkowiu dalekiej północy i wodzą swoje młode, jest najlepszy na niebezpieczny dla tych ptaków czas pierzenia się. Dawniej mieszkańcy Islandii zapędzali niezdolne do lotu gęsi na zagrodzony teren, łapali je i zabijali.

Pożywienie: Podobnie jak inne gęsi, gęsi krótkodziobe są roślinożerne. Na terenach lęgowych jagody stanowią dużą część ich pożywienia, ale tuż przed topnieniem śniegu, gdy nie ma jeszcze świeżych źdźbeł, zadowalają się mchem i porostami. Na terenach zimowania wylatują z noclegowisk na pastwiska o szarym świcie, ale lądują dopiero po kilkakrotnym okrążeniu okolicy. Nie niepokojone wracają na nocleg dopiero po zachodzie słońca.

Podobne prace

Do góry