Ocena brak

Geneza Regionalnych Izb Obrachunkowych

Autor /Tobiasz Dodano /19.08.2011

Idea Regionalnych Izb Obrachunkowych zrodziła się z chwilą reaktywowania w 1989 r. samorządu terytorialnego w Rzeczpospolitej Polskiej. Regionalne Izby Obrachunkowe - dalej zwane RIO - miały się zająć nadzorem nad jednostkami samorządu terytorialnego.

Z utworzeniem samorządu terytorialnego wiązano wielkie nadzieje. Tadeusz Mazowiecki w swoim expose w parlamencie mówił o tym we wrześniu 1989 roku w następujących słowach: "Z powstaniem samorządu wiążemy nadzieje na wyzwolenie ogromnej energii obywatelskiej, spętanej do niedawna poczuciem bezsilności wobec państwowej biurokracji i centralnych dyrektyw. Samodzielność decyzji, własny aparat administracyjny i własny majątek stworzą społecznościom lokalnym możliwość rozwoju".

Podstawowe założenia rekonstrukcji samorządu terytorialnego zostały wynegocjowane w marcu 1989 r. w toku obrad "okrągłego stołu", tzn. między przedstawicielami ówczesnej strony rządzącej i ówczesnej opozycji. Zaś w lipcu tegoż roku, na jednym z pierwszych posiedzeń nowo wybrany Senat skonkretyzował owe ustalenia:

1. samorządy terytorialne muszą być jednostkami odrębnymi od władzy państwowej;

2. samodzielność samorządu terytorialnego wymaga rekonstrukcji zlikwidowanej w 1950 r. własności komunalnej;

3. kontrola ze strony państwa ma dotyczyć tylko legalności działań (zgodności z prawem), a nie celowości;

4. samorządy podlegają ochronie sądowej;

5. samorządy terytorialne stopnia podstawowego mogą zrzeszać się w związki miast i gmin;

6. wybory do samorządów mają być w pełni wolne i demokratyczne.

Według art. 49 ustawy o terenowych organach rządowej administracji ogólnej z dnia 22 marca 1990 r. podstawową jednostką podziału terytorialnego jest gmina i to nad nią sprawowany jest nadzór przez Regionalne Izby Obrachunkowe w zakresie spraw budżetowych.

Do góry