Ocena brak

Genetyka - Informacje ogólne

Autor /Samuel Dodano /06.10.2011

I PRAWO MENDLA

tzw. prawo czystości gamet - mówi, że w gametach(haploidalnych komórkach płciowych)znajduje się po jednym z pary alleli determinujących określoną cechę np. barwę kwiatu.Jeden z alleli dominuje i uwarunko- wana przez niego cecha sie urzeczywistnia, drugi zaś ustępuje i zewnętrznie się nie przejawia.Allel, który nie przejawia się zewnętrznie nosi nazwę recesywnego, natomiast allel ujawniający się w postaci zewnętrznej cechy i maskuje obecność allelu recesywnego nazywamy dominującym.

II PRAWO MENDLA

tzw.prawo niezależności dziedziczenia dwóch cech - mówi, że geny niealleliczne, tzw. allele należące do dwóch różnych genów, dziedziczą się niezależnie od siebie i mogą tworzyć dowolne kombinacje (niezależna segregacja dwóch cech).

Dziedziczność - jest to zespół procesów, dzięki którym potomstwo jest podobne do rodziców. Osobniki danego gatunku mają taką samą dziedziczność w tym sensie, że ich potomstwo należy do tego samego gatunku, jakkolwi- ek w wyniku rekombinacji genów allelicznych może ono mieć genotypy inne niż każdy z rodziców.

Kwas dezoksyrybonukleinowy - DNA jeden z dwóch rodzajów kwasów nukleinowych,występujący w jądrze komórkowym jako najważniejszy składnik chromosomów.DNA jest związkiem wielocząsteczkowym, zbudowanym z długich łańcuchów składających się z dezoksyrybonukleotydów zawierających 4 różne zasady: adeninę, guaninę, cytozynę, tyminę.W łańcuchach DNA jest zawarta informacja genetyczna komórki wyznaczona przez kolejność ułożenia nukleotydów: fragmenty nici DNA utożsamia się z genami.Cząsteczki DNA zbudowane są z podwójnych nici polinukleotydowych skręconych na kształt helisy

Gen recesywny - gen nie ujawniający się fenotypowo w pierwszym pokoleniu mieszańców F1

Gen strukturalny -determinuje pierwotną strukturę (sekwencję aminokwasów)nowo tworzonego białka.

Gen - odcinek DNA,kodujący jeden łańcuch polipeptydowy lub jeden rodzaj RNA.

Genetyka - nauka o informacji genetycznej,o ekspresji,czyli wyrażaniu się tej informacji oraz o jej przekazywaniu do komórek potomnych.

Genotyp - całkowita informacja genetyczna (zawarta w genach) danej komórki,organizmu lub gatunku.

Heterozygota - organizm powstały z połączenia gamet o różnym składzie genetycznym.Termin odnosi się najczęściej do jednej pary alleli np. Aa

Homozygota - organizm powstały z połączenia gamet o jednakowym genotypie.Termin odnosi się najczęściej do jednej pary alleli np. AA lub aa.

Mutacje genowe

Monoploidia, poliploidia.triploidia, tetraploidia, euploidia- są śmiertelne.

Aneuploidia- związane są ze zmianą liczby chromosomów w poj. Parach homologicznych

Monosonia lub trisomia

Podwojna monosomia (2n-1-1)

Podwójna trisomia (2n+1+1)

Brak lub nadmiar obu chromosomów

Nullisomia (2n-2)

Tetrasomia (2n+2)

Deficjencja - utrata końcowego fragmentu chromosomu

Delecja - utrata środkowej części chromosomu

Duplikacja - podwojenie pewnego fragmentu chromosomu

Translacja - przyłączenie obcego fragmentu chromosomu

Inwersja - odwrócenie pewnego fragmentu chromosomu

Izochromosomy - zbudowane z dwóch identycznych ramion

Letalne - powodujące śmierć.

Mutacje genowe - zmiany sekwencji nukleotydów o obrębie genu

Tranzycja A=G T=A

Transwersja A=T A=C T=G C=G

Delecja - wypadnięcie (1 lub > liczby par nukleotydów genu)

Insercja - wstawienie (-: -)

Allele wielokrotne

Jeżeli w danej populacji u różnych osobników w 1 miejscu chromosomu występuje więcej niż 1 para genów mówimy o szeregu alleli wielokrotnych.

Geny letalne - powodujące śmierć ponad 90 % osobników w których genotypach występują. Zależne od stadium rozwoju. Występują geny dominujące pod względem letalności np. barwa platynowego ubarwienia u lisa. Wp. Najczęściej spotykane geny nie dominujące. Przykurcz kończyn.

Geny semiletalne - powodują śmierć od 50-90% osobników

Geny subwitalne - osłabiają wydajność fizjologiczną - śmierć 10-50%. Odchylenia od normy w budowie anatomicznej i procesach fizjologicznych, zmniejszają odporność zw. Na choroby i niekożystne war. Środowiskowe. Wiele wad determinowanych genem subwitalnym dotyczy układu rozrodczego powodującego niepłodność lub utrudnienia w kopulacji np. buchaje ze spastycznym niedowładem kończyn.

BLAD- zmniejszona odporność cieląt - wrodzony niedobór leukocytalnych cząsteczek adhezyjnych. Uwarunkowana jest zmutowanym, recesywnym allelem genu, który koduje strukturalną podjednostkę białka odgrywającego rolę odporności organizmu. Diagnostyka molekularna oparta na metodzie PCR-RFLP

DUMPS- u bydła HF. Zamieranie zarodków ok. 40 dnia ciąży. Heterozygoty- wysoka zawartość białka w mleku.

Cytrulinemia - u HF Homozyhoty padają 5-6 dni po urodzeniu z powodu upośledzenia zdolności usuwania mocznika z organizmu.

SCID - brak limfocytów T i B. Padają homozygoty zaraz po urodzeniu.

Podobne prace

Do góry