Ocena brak

Gekon murowy

Autor /Gonzo Dodano /12.01.2012

Rodzina gekonowate (Gekkonidae)  

Wygląd: duży gekon o krępym, spłaszczonym ciele i wyraźnie rozszerzonych palcach. Strona grzbietowa jest nierównomiernie uluszczona i pokryta ułożonymi w podłużne rzędy, guzkowatymi płytkami skórnymi przechodzącymi na płaski ogon, co nadaje zwierzęciu kolczasty wygląd. Na dużej, spłaszczonej głowie znajdują się jasne oczy o nieruchomych powiekach i szparowatej, pionowo ustawionej źrenicy, oraz dobrze widoczne otwory uszne. Szerokie palce, z których 3. i 4. zakończone są pazurkami, mają na dolnej stronie dobrze widoczne blaszki skórne. Ubarwienie grzbietu zmienia się w zależności od pory dnia i miejsca przebywania zwierzęcia. W zasadzie jest ono brązowawoszare, może być jednak białoszare lub czarniawe. Długość ciała 160 mm.

Występowanie: obszar śródziemnomorski, w tym wiele wysp. Rozprzestrzeniony jest od Hiszpanii przez Francję, Włochy i kraje byłej Jugosławii po Wyspy Jońskie i Kretę. Występuje również na Wyspach Kanaryjskich i_w północnej Afryce od Maroka do Egiptu.

Środowisko: gekon murowy zasiedla przede wszystkim obszary nadbrzeżne, ale miejscami (na Półwyspie Iberyjskim i w południowej Francji) wnika daleko w głąb lądu. Żyje przede wszystkim na skałach, murach i ścianach starych budowli, również chętnie na pniach drzew, np. na dziuplastych oliwkach.

Tryb życia: prowadzi głównie nocny tryb życia, ale często bywa aktywny również w ciągu dnia. Ponieważ jest wtedy przeważnie ciemno ubarwiony, jest dobrze widoczny na tle jasnych skał lub murów. Nocą barwa jego ciała staje się na tyle jasna, że pełni funkcje maskujące. Z uwagi na to, że w osiedlach ludzkich gekon murowy nie jest specjalnie płochliwy, można go łatwo zaobserować w porze aktywności. Trzyma się w pobliżu kryjówki, do której może błyskawicznie uciec w razie zagrożenia. Chętnie przesiaduje na murach blisko źródła światła, gdzie czatuje na przylatujące owady.

Zagrożony może odrzucić ogon, który później wprawdzie regeneruje się, jednak nie osiąga już pierwotnej długości i ubarwienia.

Rozród: nie poznano jeszcze wszystkich szczegółów biologii rozmnażania gekona murowego. Samica składa 2 niemal okrągłe jaja, które ukrywa w szparze w murze, pod kamieniem lub w szczelinie skalnej; może również, co przez długi czas przeoczano, zagrzebywać je w piasku. Nie jest jasne, czy zjawisko to dotyczy tylko samic pewnych populacji gekona murowego, czy też jaja zakopują w podłożu jedynie niektóre samice. Po upływie 3-4 miesięcy wylęgają się z jaj małe gekony przypominające wyglądem osobniki dorosłe. W chwili wylęgu mierzą ok. 50 mm długości.

Pokarm: różne motyle nocne, muchy, chrząszcze, świerszcze, szarańczaki, pająki, stonogi i pareczniki, także mniejsi przedstawiciele własnego gatunku i młode innych gekonów.

Wrogowie: przede wszystkim płomykówka, pójdźka, węże i domowe koty.

Uwagi: zdumiewająca zdolność wielu gatunków gekonów do poruszania się po gładkich, pionowych powierzchniach nie jest związana z tworzeniem podciśnienia przez blaszki skórne na dolnej stronie palców, lecz wynika z przyczepości pokrywających je mikroskopijnych szczecinek rozszczepionych pędzelko-wato na końcach. U wielu gekonów obie powieki są ze sobą zrośnięte, przezroczyste, a pokrywająca je naskórkowa błona tworzy okulary. W ciągu dnia źrenica ma postać tylko wąskiej szpary, natomiast w ciemności znacznie się rozszerza. Gekony rozpoznają zdobycz przede wszystkim wtedy, gdy się ona porusza. W czasie regularnie odbywających się wylinek gekony pomagają sobie pyskiem przy ściąganiu martwych fragmentów naskórka i zjadają wylinkę.

Podobne prace

Do góry