Ocena brak

„GAZETA TORUŃSKA"

Autor /Nikita Dodano /03.10.2012

Dziennik polit, i społeczno-
-kulturalny wydawany 1867-1921 w Toruniu (kontynuacja
chełmińskiego „Nadwiślanina"). pierwsze na Pomorzu Gdańskim
pol. pismo codzienne.

Reprezentując wśród pol. pism pomorskich wysoki poziom
intelektualny, G.T. odegrała znaczną rolę w obronie polskości,
pielęgnując tradycję i szerząc oświatę; informowała o sytuacji
polit, w Niemczech i na świecie, demaskowała antypol.
politykę rządu i —* Hakaty; zainicjowała pomoc dla dziewcząt
(domagała się m.in. kształcenia kobiet) i obchody 400-lecia
urodzin M. Kopernika w Toruniu (początek działalności
Tow. Naukowego w T o r u n i u ) ;

informując o przejawach germanizacji,
G.T. upominała się o miejsce dla języka ojczystego
i religii w nauczaniu szkolnym oraz o pomoc w systematycznym
samokształceniu dzieci i dorosłych; występowała w imię
ideałów nar. i c h r z ę ś ć , preferując orientację solidarystyczną
(zwł. 1873-94, w okresie redaktorstwa I. Danielewskiego),
broniła poszkodowanych w tzw. rozruchach toruńskich
(1874), które wybuchły z powodu wykonywania ustaw antyk
o ś c ; dostrzegała też problemy narodowościowe protest. Mazurów;
propagowała strajk szkolny (1906-07) przeciw nauce
religii w języku niem.; mutacją G.T. była „Gazeta Codzienn
a " (od 1894).

D o d a t k i : „Familia Chrześcijańska" (1894-1916; od 1900
j a k o „Rodzina Chrześcijańska"), „Gospodarz" (1894-1914),
„Kupiec i Przemysłowiec" (1900-14), „Nadwiślanin" (1873-
74), „Ogrodnik i Pszczelarz" (1900-14), „Przewodnik Naukowy
i Literacki" (1900-14), „Szkółka P o l s k a " (1900-14); korzystały
z nich m.in. „Gazeta C o d z i e n n a " i „Przyjaciel".

 

A. Bukowski. Gazeta Toruńska (1867-1921), Rocznik Toruński 3(1969) 99-129; B. Danilczuk. Th społeczno-polityczne G.T., Rocznik Toruński 3(1969) 131-140; A. Tujakowski, Z przeszłości upowszechniania czytelnictwa w Toruniu, Rocznik Toruński 5(1970) 94-95, 101; T. Zakrzewski, Życie polskie Torunia w latach siedemdziesiątych XIX wieku. Rocznik Toruński 15(1980) 253-301; W. Frąckowiak, Pedagogiczne tendencje pomorskiej i kujawskiej prasy polskiej dla dzieci i miodzieży w latach 1891-1920, Bd 1981, 189-217.

Podobne prace

Do góry