Ocena brak

GAZETA POLSKA

Autor /jolka01 Dodano /21.02.2012

GAZETA POLSKA, dziennik informacyjno-połityczny, wyd. w Warszawie 1826 (1 XII)-1907. W 1827-29, za redakcji K. Bronikowskiego (dział lit. redagował przez czas pewien M. Podczaszyński), odegrała! doniosłą rolę w walce romantyków z klasykami jako gł. trybuna wojującego romantyzmu, dzięki przede wszystkim M. Mochnackiemu (też współred.). Prowadzono na łamach G. P., w imię nowego programu estet. i lit., nowego pojęcia literatury nar., ostrą ofensywę przeciw klasykom i zbliżonym do nich zwolennikom orientacji umiarkowanej, szczególnie z okazji dyskusji nad sonetami Mickiewicza 1827 (Mochnackiego art. w nrze 80 i 82 oraz w nrze 262 odpowiedź na zarzuty T. Sierocińskiego w ,,Dzień. Warsz.") i przedmową —> O krytykach i recenzentach warszawskich 1829 (tenże w nrze 93 i w komentarzu do przedr. dyskutowanego tekstu). Mochnacki drukował również w „Gazecie" m. in. programową rozprawę Myśli o literaturze polskiej (1828, nr 89-94), wypowiadał swoje poglądy omawiając ważniejsze nowości wydawn., zwł. —» Zamek kaniowski S. Goszczyńskiego (1829., nr 15-29), w recenzjach teatr, domagał się autentycznych, nie przykrojonych w przeróbkach, dzieł Szekspira na scenie. W rozgorzałej polemice zabrakło głosów najbardziej reprezentatywnych członków przeciwnego obozu, wykorzystali oni natomiast (zwł. K. Koźmian) swoją przynależność do sfer rządzących, nękając dziennik administracyjnymi szykanami; doprowadzony na próg bankructwa wydawca, T. Gębka, ugiął się i zmienił front, a redaktorzy i najbliżsi współpracownicy opuścili pod koniec 1829 pismo. Założywszy —» „Kurier Pol.", wszczęli wojnę z „Gazetą". Dział literacki G. P. wyróżnił się później, choć już nie w tak istotnej funkcji, za redakcji J. I. Kraszewskiego (1859-62), który 1861 przywrócił dziennikowi, noszącemu od jesieni 1831 tyt. „Gazeta Codzienna" (wobec „kompromitacji" polit. G. P. jako jednego z gł. pism powstańczej Warszawy), dawną nazwę, oraz w okresie rządów redakcyjnych E. Lea i D. Henkla (1875-97), gł. dzięki współpracy H. Sienkiewicza (1873-82).

A. BAR Romantyczni antagoniści, w: Kumoszki na Parnasie, Kr. 1947; W. GIEŁŻYŃSKI Prasa warszawska 1661-1914, W. 1962.

Zofia Lewinówna

Podobne prace

Do góry