Ocena brak

„GAZETA GDAŃSKA"

Autor /Zoe Dodano /03.10.2012

Pismo społ.-polit, wydawane
1891-1939 w -> Gdańsku, zasłużone dla polskości Gdańska i
Kaszub, od 1918 dziennik (tytuł ulegał zmianom).

Założycielami pisma byli Władysław Łebiński, Mieczysław
Łyskowski, B e r n a r d Milski (do 1901 wydawca) i J. —* Czyżewski;
celem G . G . było „podnoszenie poziomu oświaty i o b r o n a
spraw n a r . " , pielęgnowanie mowy i kultury ojczystej, a także
wychowywanie ludzi aktywnych pod względem społ.-nar. i zawodowym;
w związku z tym G.G. popularyzowała wybrane
dzieła literatury pol. (m.in. opublikowano skrócone wersje
dzieł H. Sienkiewicza, A. Mickiewicza, M. Konopnickiej, J . L
Kraszewskiego, B. Prusa, E. Orzeszkowej, K. Przerwy-Tetmajera
i W. Pola);

G . G . dużo uwagi poświęcała sprawie pol.
własności ziemi i wystąpieniom pol. posłów w parlamencie
Rzeszy i sejmie prus., krytykując szczególnie ugodową politykę
grupy Józefa Kościelskiego; ściśle zachowując charakter
kat. (haslo „Prawdą a Bogiem. Niech będzie pochwalony Jezus
Chrystus" oraz apel „uczmy dzieci nasze czytać, pisać i
modlić się po p o l s k u " ) , G . G . nie w a h a ł a się krytykować części
duchowieństwa za uległość germanizacyjnej polityce rządu. W
okresie konstytuowania się Wolnego Miasta Gdańska (1918-
-20) G.G. nawoływała do zintegrowania pol. ruchu społ. w
Gdańsku.

Od 1926 (jako mutacja „Dziennika Bydgoskiego")
reprezentowała linię —» Chrześcijańskiej Demokracji (II 2) i
współdziałania z r z ą d em pol.; od 1930 deklarując się j a k o pismo
„ n a r . , bezpartyjne i k a t . " zobowiązała się do współpracy z
rządem w sprawach polit.-gosp.-społ. dotyczących Pomorza i
Wolnego Miasta Gdańska. Wystąpienia w obronie praw pol.
ludności Gdańska powodowały represje, konfiskaty poszczególnych
numerów oraz zawieszenie.

G.G. miała dodatki, m.in. „Anioł Stróż" (1894-95), gdzie
zamieszczano wiersze, kalendarzyk hist., powieści i opowiadania,
obrazki sceniczne, materiały przyr. i geogr., rozrywki
umysłowe, listy dzieci i rysunki z objaśnieniami, oraz „Gość
Niedzielny". Tygodnik dla rodzin polskich (1924-26) i „Nasza
Szkoła" (1932-35), mies, poświęcony sprawom wychowania,
nauczania i współpracy domu ze szkołą.

 

T. Cieślak. Z dziejów prasy polskiej na Pomorzu Gdańskim w okresie zaboru pruskiego, Gd 1964, 104-110; tenże. Prasa Pomorza Wschodniego w XIX i XX wieku, Wwa 1966; G.G. 75 rocznica powstaniu, Gd 1968; K. Trzebiatowski, Prasa i organizacje polskie w regencji gdańskiej na przełomie XIX i XX wieku w świetle pruskich materiałów archiwalnych, RGd 27(1968) 99-149; A. Romanow, Bibliografia prasy polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku (1920-1939), RGd 36(1976) 161-188; tenże. Prasa polska w Wolnym Mieście Gdańsku (1920-1939), Gd 1979; W. Frąckowiak, Pedagogiczne tendencje pomorskiej i kujawskiej prasy polskiej dla dzieci i młodzieży w latach 1891-1920, Bd 1981, 104-153.

Podobne prace

Do góry