Ocena brak

GAZA, Gazes THEODOROS

Autor /Zoe Dodano /03.10.2012

ur. ok. 1398 w Tesalonice,
zm. 1476 w San Giovanni a Piro (prow. Salerno), bizant.
uczony, filolog i humanista.

Był prof, w Konstantynopolu; na Soborze Flor. (1439) należał
do zwolenników unii; po soborze pozostał we Włoszech i
j a k o współpracownik kard. —> Bessariona (zw. princeps Academìae)
redagował m.in. jego In calumniatorem Piatonis
(wyd. L. Möhler, Pa 1927); 1446 został r e k t o r em i wykładowcą
języka gr. na uniw. w F e r r a r z e , a 1449 prof, filozofii w Rzymie
(z nominacji pap. Mikołaja V) z zadaniem tłumaczenia
dzieł pisarzy gr. na język ł a c . ; 1463 otrzymał zarząd klasztoru
San Giovanni a Piro, gdzie przebywał do śmierci.

Napisał pierwszą gramatykę języka gr. na Zachodzie -
Grammatike eis mere tessara (Ve 1495, Bas 1540), w której
j a k o pierwszy podjął próbę kryt. opracowania tekstów; tłumaczył
m.in. Iliadą, a teksty Arystotelesa, oczyszczał z interpretacji
scholast. i awerroistycznych (—» arystotelizm I I I ) ;

przełożył na łacinę De partibus i De generatione animalium
Arystotelesa, De historia plantarum. Teofrasta, Problematu
Aleksandra z Afrodyzji; w obronie Arystotelesa (przeciw —»
Plethonowi) napisał Adversus Plethonem pro Aristotele de
substantia i Antirrhetikon (wyd. Möhler, Kardinal Bessarion
als Theologe, Humanist und Staatsmann, QFG 24, Pa 1942,
I I I 151-158, 204-235); nie opublikowane dotąd pisma G. wydał
Möhler (Theodoros G. Seine bisher ungedruckten Schriften
und Briefe, B y Z 42(1943-49) 50-75); przyczynił się do rozwoju
—¥ humanizmu we Włoszech.

 

B. Kieszkowski, Studi sul platonismo del rinascimento in Italia, Fi 1936; G. Saitta, // pensiero italiano nell'umanesimo e nel rinascimento I, Boi 1949, Fi 19612 ; E. Garin. L'umanesimo italiano. Filosofia e vita civile nell rinascimento, Bari 1964, R 19787 (Filozofia odrodzenia we Włoszech, Wwa 1969); S. Swieżawski, Dzieje filozofii europejskiej XV wieku I-VI, Wwa 1974-83; M. Ciszewski. Kardynała Bessariona interpretacja filozofii Platona i Arystotelesa, Lb 1983 (mpsBKUL).

Podobne prace

Do góry