Ocena brak

Gatunki dramatyczne - Tragedia

Autor /malyglod Dodano /18.02.2011

Tragediagatunek obejmujący utwory, w których ośrodkiem i siłą napędową akcji jest nieprzezwyciężalny konflikt między dążeniami wybitnej jednostki a wartościami i mocami wyższymi, którym musi się ona przeciwstawić: losem, prawami historii, interesem zbiorowości, normą moralną, prowadzący nieubłaganie do jej klęski.

Konflikt tragiczny zakłada najczęściej przeciwieństwo racji równowartościowych, pomiędzy którymi nie sposób dokonać fortunnego wyboru; bohater jest z góry skazany na przegraną, każde posunięcie zbliża go do finalnej katastrofy (taka jest np. sytuacja Ańtygony)/ Tragedia zrodziła się w starożytnej Grecji; jej dojrzałą formę ukształtowali wielcy dramatopisarze V w. przed Chr. — Ajschylos, Sofokles i Eurypides. Budowa tragedii podlegała ściśle określonym rygorom: na początku utworu znajdował się monologowy lub dialogowy prolog, zarysowujący sytuację w punkcie wyjścia fabuły, po nim następował parodos — pierwsza pieśń chóru, potem szły przeplatające się epejsodia (sceny dialogowe, monologi postaci) i stasima (pieśni chóru), zwykle od trzech do pięciu; tragedię zamykał exodos — końcowa pieśń chóru. Wielka rola chóru w tragedii — był on narratorem, komentatorem akcji, wprowadzał żywioł liryczny, a nawet uczestniczył w zdarzeniach — wiązała się z obrzędową,tunku. Akcja tragedii antycznej ukazywała starcie^hatera z^fatum, które niweczy jego usiłowania, gotując mu zgubę. Los postaci tragicznej, każdym swoim czynem zbliżającej się do upadku, nacechowany monumentalnym patosem, miał wzbudzać u widzów uczucia litości i trwogi. Założenia kompozycyjne tragedii antycznej w głównym swoim zrębie zachowały żywotność aż do okresu klasycyzmu, kiedy to skodyfi-kowano powtórnie jej poetykę, uznając za normatywny wymóg zasadę trzech jedności: czasu, miejsca i akcji. W epoce renesansu do starożytnych wzorów gatunkowych nawiązał Kochanowski w Odprawie posłów greckich. Odmienny typ tragedii ukształtował się w XVI—X,VII w. w Anglii — na gruncie teatru elżbietańskiego, głównie w dziełach Szekspira. Autor Hamleta i Króla Leara odrzucił jej rygory kompozycyjne i zasadę estetycznej jednorodności, wprowadził bogatą w epizody konstrukcję fabularną, połączył pierwiastki tragiczne z komicznymi, wzniosłość i grozę z groteskowością, osadził konflikt tragiczny wśród konkretnych okoliczności psychologicznych, społecznych, obyczajowych, historycznych.

Podobne prace

Do góry