Ocena brak

GARAMPI GIUSEPPE kard.

Autor /Sozant Dodano /03.10.2012

ur. 29 X 1725 w Rimini,
zm. 4 V 1792 w Rzymie, historyk Kościoła, archiwista, dyplomata,
nuncjusz p a p . w Polsce.

Uzyskawszy staranne wykształcenie, zajął się (m.in. pod
wpływem L.A. Muratoriego) badaniami hist.; rozprawą
De nummo argenteo Benedica III ( R 1749), w której rozwiał
legendę o papieżycy Joannie, zyskał życzliwość pap. Benedykta
XIV; po przyjęciu 1749 święceń kapł. został kanonik
i em bazyliki św. Piotra i pracownikiem Archiwum Wat.,
a 1751 jego prefektem; od 1759 był też p r e f e k t em Archiwum
Zamku św. Anioła; 1761-63 i 1764 odbył w celach dyplomatycznych
i nauk. podróże po E u r o p i e zach.; pierwszą z nich
opisał w Viaggio in Germania, Svizzera, Baviera, Olanda
e Francia [...] 1761-63 (R 1889);

od 1766 był s e k r e t a r z em
w Sekretariacie Stanu, pozostając jednocześnie do 1772 prefektem
Archiwum; 1772 został abpem tytuł. Bejrutu i nuncjuszem
w Polsce (przebywa! w Warszawie do 1776); zajmował
się m.in. uporządkowaniem stosunków kośc. w zaborze
prus. i ros., a zwl. zapewnieniem Kościołowi kat. status quo,
kasatą jezuitów (także w obu zaborach) oraz sprawą udziału
zakonów i wychowania rei. w szkolnictwie podległym Komisji
Edukacji N a r . ; zorganizował i uporządkował archiwum
nuncjatury warsz.; dla swoich następców sporządził na podstawie
akt wat. i nuncjatury warsz. oraz opracowań pisarzy
pol. 2-tomo wy alfabetyczny Index rerum praecipue ecclesiasticorum
Regni Poloniae, Magni Ducatus Lituaniae nec
non provinciarum adiacentium, będący swoistą encyklopedią
spraw pol., a zwł. kościelnych (2 egz. znajdują się w A r V a t ) ;
przy jego opracowaniu korzystał G. z pomocy uczonych pol.
(m.in. bpa A . J . Załuskiego i ks. H. K o ł ł ą t a j a ) ; pobyt w Polsce
notował w dzienniku Diario G. (I-V, Fondo G., ArVat,
mikrofilm w BKUL); w 1776 został bpem Montefiascone
i Corneto oraz nuncjuszem w Wiedniu (gdzie nadal interesował
się sprawami pol.), 1785 - k a r d . ; w roku tym powrócił
do Rzymu; od 1790 był p r o t e k t o r em Kolegium Niemieckiego.

Jako prefekt Archiwum Wat. zamierzał opracować
22-tomowy Orbis Christianus, mający objąć historię wszystkich
diecezji, instytucji k o ś c , klasztorów, kościołów itp.;
w tym celu 1749-72 przy pomocy współpracowników zgromadził
ogromny materiał informacyjny (głównie z ArVat i Archiwum
Zamku św. A n i o ł a ) , który uporządkowany później w
124 tomach jako tzw. Schedario G., zachowuje przydatność
dla historyków korzystających z Ar Vat; sta! się on podstawą
dla wielu następnych prac, zwł. dla P. Gamsa (Series
episcoporum Ecclesiae catholicae, Rb 1886, L 19312 ) oraz
K. Eubela i jego kontynuatorów (Hierarchia catholica medii
aevi, Mz I 1898, Pd V 1952); wartość materiałów G. podnosi
wykorzystanie archiwaliów zaginionych w okresie napoleońskim.

Swój księgozbiór liczący 16 630 pozycji G. przekazał
Bibliotece Wat. i Bibliotece Gambalunga w Rimini; katalog
księgozbioru wydal N. de Romanus (Bibliothecae Josephi
G. cardinalis cathalogus materiarum ordine digestus TV,
R 1796).

G. opublikował Memorie ecclesiastiche appartenenti
all'istoria ed al culto della beata Clara da Rimini (R 1755),
Notizie, regole e orazioni in onore dei santi martiri della Basilica
Vaticana (R 1756) i Illustrazione di un antico sigillo
della Garfagnana (R 1759); cenna jest jego niedokończona
rozprawa Saggi di osservazioni sul valore delle antiche monete
pontificie (R 1766); był głównym redaktorem Responsio
[...] super Nuntìaturis Apostolicis (R 1789) pap. Piusa VI,
potępiającej —» emską punktację; 1792 ogłosił rozprawę historyczno-
prawną broniącą praw Stolicy Apost. do Awinionu.

 

M. Loret, Przyczynek do pobytu nuncjusza G. w Warszawie, KH 20(1906) 502-511; tenże. Kościół katolicki a Katarzyna II (1772-1784), Kr 1910; Pastor XII 1-3; V. Meysztowicz, De Archivo Nuntiaturae Varsoviensis, CV 1944, 23-30; Ł. Kurdybacha, Kuria Rzymska wobec Komisji Edukacji Narodowej w latach 1773-1784, Kr 1949; K.A. Fink. Das Vatikanische Archiv, R 1951, 28-30; L. Santifallcr. Forschungen und Vorarbeiten zur Austria Sacra. W 1951. 61-67; L. Halphen, Initiation aux études d'histoire du moyen-âge. P 1952. 122-123; J. Wodka. LThK IV 555; J. Kloczowski. Rozwój i problematyka badań nad geografią historyczna Kościoła katolickiego. RH 11(1962) z. 2, 12-13 . 63-64; M.L. Shav. NCE'VI 282-283; E. Wolf, RGG II 12IXI-1201; L. Bieńkowski. Ankieta zakonna G. z 1773 roku, w: Zakony męskie w Polsce w 1772. Materiały do atlasu historycznego chrześcijaństwa w Polsce, Lb 1972, I 115-160; J. Maestri, Nuncjusz Giuseppe G. i jego diariusz. Lb 1973 (mpsBKUL); L. Bieńkowski. Archiwum Nuncjatury Warszawskiej, SZ 21(1976) 125-133; L. Chevailler. DHGE XIX 1141-1142.

Podobne prace

Do góry