Ocena brak

GAŁCZYŃSKI KONSTANTY ILDEFONS

Autor /Sozant Dodano /02.10.2012

ur. 23 I 1905
w Warszawie, zm. 6 XI 1953 tamże, poeta.
Studiów uniw. nie ukończył (1923-26 filologia klasyczna
1 ang. na U W ) ; 1928-30 należał do grupy lit. Kwadryga; pracował
w konsulacie pol. w Berlinie (1931-33) oraz od 1935
w pol. radiu; współpracował też z tygodnikiem „Prosto
z m o s t u " ; po powrocie z obozu jenieckiego w Altengrabow,
mieszkał w Krakowie, Szczecinie i Warszawie.

Początkowo jego twórczość poetycka była reprezentatywna
dla stylu cyganerii artyst. okresu i odznaczała się głównie
niekonwencjonalnym czy wręcz nonszalanckim t r a k t o w a n i em
tradycji poetyckiej, co w efekcie dawało często oryginalne
i nowatorskie osiągnięcia lit. (m.in. Porfirion Osielek, czyli
Klub Świętokradców, Wwa 1929), zapoczątkowując indywidualny
styl, zdeterminowany w dużej mierze przez postawę
sceptyczną wobec podniosłej wizji świata i katastroficznej
nastrojowości; jednocześnie zawsze towarzyszy temu (pogłębiająca
się w czasie wojny) refleksja dotycząca problematyki
egzystencjalnej i związanego z tym systemu wartości
(nie bez znaczenia była tu przynależność G. do pokolenia,
k t ó r e w latach 30-tych wiele kwestii artyst. rozstrzygało
poprzez kontakty z myślą J.J. Maritaina); wyrazem pogłębiającego
się katolicyzmu w obliczu przeżyć wojennych był
m.in. wiersz Matka Boska Stalagów (Wiersze, Wwa 1946),
wykorzystujący konwencję lirycznej nastroj owości poezji
maryjnej dla wyrażenia odczuć obozowej nostalgii.

W poezji
G. pojawiały się też elementy postawy i myśli augustiańskiej
(stała lektura Wyznań św. Augustyna), zwł. przez wprowadzenie
klimatu wewn. niepokoju, egzystencjalnej antynomiczności
i osamotnienia jednostki (Notatki o nieudanych rekolekcjach
paryskich, Tygodnik Powszechny 2(1946) z. 26);
w jego twórczości występują również elementy franciszkańskie,
głównie jeśli idzie o ewokowanie idyllicznej aury
Pieśni słonecznej (np. Pochwalone niech będą ptaki, Przekrój
3(1947) nr 132), miłosnego zauroczenia światem ludzi, przyrody,
rzeczy; odrębne zagadnienie stanowi ornamentyka
stylistyczna proweniencji rei., mająca jednak zeświecczony,
wyłącznie kulturowy charakter.

W twórczości G. ważną rolę
pełni kultura antyczna, głównie w formie inkrustacji hist. i
mit. (licznie rozsiane metafory, aluzje, porównania i asocjacj
e ) ; najwybitniejszym utworem tego kręgu jest poemat Niobe
(Wwa 1951), po trosze polemiczny wobec antycznej wersji
mitu przedstawiającego los bohaterki j a k o karę (akcentujący
cierpienie macierzyńskie). Obecnie określonej aktualizacji
nabrał wiersz G. Modlitwa o pomyślny wybór papieża („Pros
to z mostu" 1939 nr 9, Dzieła, t. I Poezje, 421).

 

A. Stawar, O Gałczyńskim, Wwa 1959; M. Nag, Majakowski], G. und Vapcarov, Köb 1963; M. Wyka. Wstąp, w; Konstanty Ildefons G., Wybór poezji, Wr 1967, 19825; A. Drawicz, Konstanty Ildefons G., Wwa 1968, 19732; M. Wyka, G. a wzory literackie, Wwa 1970; W.P. Szymański, Konstanty Ildefons G., Wwa 1972; K. Gałczyńska. Konstanty Ildefons G., Wwa 1981; T. Makowiecki, Trzy legendy literackie - Przybyszewski, Witkacy, G., Wwa 1981; R. Stabryła, Hellada i Roma w Polsce Ludowej. Recepcja antyku w literaturze polskiej 1945-1975, Kr 1983.

Podobne prace

Do góry