Ocena brak

Gągoł

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Biała, owalna plama na policzku, złotożółte tęczówki, czarny dziób. Jednoroczne samce można poznać po matowej, czarnobrązowej głowie. Gągoła można pomylić z Sierpcem (zwanym też gągołem północnym) występującym na Islandii . Samiec i samica w upierzeniu spoczynkowym mają brązowe głowy i szare grzbiety. Skrzydła we wszystkich szatach są ciemne z białymi paskami.

Długość ciała ok. 46 cm. Te dosyć milczące ptaki rozpoznaje się w locie po z daleka słyszanym świście skrzydeł wytwaizanym pizez pięć szczególnie wąskich i elastycznych lotek pier-wszorzędowych. Ten dźwięk służy jako sygnał utrzymujący stado w czasie nocnych wędrówek. Ochryple brzmiące, trzeszczące zawołania przypominają głos gawrona. Gągoły praktycznie nie wychodzą na ląd, ale w okresie lęgowym lubią siedzieć na gałęziach, często wysoko na czubkach drzew.  

Środowisko: Gągołjest częstym ptakiem lęgowym strefy borealnych lasów iglastych. Granica północna areału lęgowego pokrywa się z granicą lasów, granica południowa sięga miejscami daleko w lasy mieszane - czasem aż do Czech Bawarii. W Polsce jest nielicznym ptakiem lęgowym, gnieździ sie przede wszystkim w pasie pojezierzy. Na miejsca gniazdowe wybiera najchętniej jeziora wolno płynące rzeki z zalesionymi brzegami.

Jest ptakiem wędrownym; zimę spędza częściowo na morzu w zacisznych zatokach i lagunach, częściowo także na czystych i głębokich jeziorach słodkowodnych. Duże stada zimują na zachodnim Bałtyku, także wokół Wfysp Brytyjskich i na zachodnich wy-bizeżach Europy. Populacje wschodnie wędrują bezpośrednio na południe do Morza Kaspijskiego i na wschodnie wybizeża Morza Śródziemnego. Kilka tysięcy gągołów zimuje na jeziorach przedgóiza Alp.. W połowie zimy wiele gągołów z Morza Północnego i Bałtyku przenosi się na wody w głąb lądu, ale w pobliżu wybrzeży.

Lęgi: W czasie toków od lutego do kwietnia kaczor okrąża na wodzie swoją wybrankę trzymając szyję mocno wyciągniętą: często odrzuca na krótko głowę do tyłu, tak że dziób skierowany jest pionowo ku górze, lub kładzie ją na plecy. Wydaje przy tym przeraźliwy i donośny wysoki ton, który można oddać jako „knirr".

Często toki odbywają sie w gromadzie. Gągoły są dziuplakami. Na gniazda wybierają spróchniałe, dziuplaste drzewa możliwie blisko wody, ale czasem i oddalone od brzegu o 1,5 km. Potrafią zmieścić się w dziupli dzięcioła czarnego, której otwór wejściowy ma zaledwie średnicę ok. 9 cm, unikają jednak dziupli z wejściem o średnicy powyżej 25 cm. Czasami gnieżdżą się na dnie spróchniałych drzew; zastanawiające, w jaki sposób pisklęta potrafią się z nich wydostać: prawdopodobnie wspinają się po ścianie pazurkami. Wykluwają się po bardzo długim wysiadywaniu - ok. 30 dni, ale już dobrze rozwinięte. Matka opuszcza je zwykle po 2-3 tygodniach.

Latać potrafią dopiero mając 2 miesiące. Na terenie lęgowym gągoła można rozwieszać budki lęgowe i są one zasiedlane nawet w bliskim sąsiedztwie ludzkich osiedli: dawniej zawieszano takie budki, aby móc wygodnie wyjmować z nich smaczne, kacze jaja. Tam jednak, gdzie ludzie żyją w dobrobycie, cieszy ich widok kaczek w budkach lęgowych, podobnie jak z przyjemnością obserwujemy szpaki gnieżdżące się w przygotowanych dla nich „domkach". Pisklęta wyskakują z otworu dziupli na ziemię, nawet z dużej wysokości, jeżeli z zewnątiz przywołuje je matka. Wierzch mają oliwkowo-brązowy, spód żółtobrązowy, przez oko biegnie czarny pasek.

Pożywienie: Gągoły szukając pożywienia nurkują prawie pionowo do 8 m głębokości, pozostają pod wodą do ok. 30 sekund i są w stanie przewracać leżące na dnie kamienie. Ich głównym pokarmem w morzu są skorupiaki, ślimaki i małże, w wodach słodkich larwy chruścików i inne owady wodne, do tego żabki, małe rybki i części roślin jako dodatek.

Podobne prace

Do góry