Ocena brak

Funkcje płac

Autor /Aloma Dodano /31.03.2011

 

Płaca, jako cena płacy czy też kategoria dochodu jest wynagrodzeniem za usługę pracy i znajduje ona odzwierciedlenie w jej funkcjach. Najczęściej wymienia się cztery podstawowe funkcje: dochodową, kosztową, motywacyjną i społeczną. Można je analizować z punktu widzenia interesów zarówno pracodawcy jak i pracownika oraz w kontekście zadań polityki społecznej.

Funkcja dochodowa – określa nominalne, a w powiązaniu z cenami – realne dochody pracowników kształtujące ich poziom życia. Istota tej funkcji wyraża się tym, że wynagrodzenie za pracę stanowi główne, a często jedyne, źródło utrzymania pracowników i ich rodzin. Od tego dochodu zależy jak wielkie dany pracownik będzie miał możliwości nabycia dóbr, które pomogą mu zaspokoić jego potrzeby. Dlatego też jeżeli tylko będzie możliwość zwiększenia tych dochodów i dzięki temu zaspokojenia większej liczby potrzeb, pracownik włoży w swoją pracę maksimum wysiłku i energii.

Funkcja kosztowa – podkreśla fakt, że płace stanowią dla firmy znaczący składnik kosztów, wpływając tym samym na jej konkurencyjność na rynku. Oznacza to, że naturalnym interesem pracodawcy jest dążenie do minimalizacji kosztów pracy, szczególnie wtedy, gdy konkurencja osiąga przewagę w tym zakresie. Można zatem zauważyć sprzeczność występującą pomiędzy dochodową i kosztową funkcją wynagrodzenia, którą niweluje się przez uzależnienie przyrostu wynagrodzenia od wzrostu efektywności pracy.

Funkcja motywacyjna – zakłada, że chęć zarabiania pieniędzy jest głównym czynnikiem, skłaniającym ludzi do podejmowania pracy, trwania w niej i zwiększania wydajności pracy. Wynagrodzenie, stanowiąc rekompensatę i nagrodę za wykonaną pracę pełni funkcje motywacyjną, która w swej istocie zmierza do kształtowania pożądanych postaw i zachowań pracowników zgodnie z oczekiwaniami pracodawców. Siła oddziaływania wynagrodzenia jako czynnika motywującego pracowników do angażowania się w sprawy firmy i efektywnego wykonania pracy zależy zarówno od jego wysokości jak i od sposobu powiązania go z osiąganymi przez pracowników wynikami i odpowiedniego do tych wyników zróżnicowania. Dążąc do otrzymania wyższej płacy, pracownicy skłonni są: do podnoszenia kwalifikacji, rozwoju zawodowego, godzą się na poszerzanie i zmianę zakresu pracy, podejmowanie się wykonywania trudniejszych ról w organizacji, bardziej odpowiedzialnych zadań.

Zróżnicowanie płac w systemie rynkowym ma na celu motywowanie do coraz to lepszej pracy pracowników, ale jednocześnie ma umożliwić kierownictwu dobór właściwych ludzi na odpowiednie stanowisko i celowe przemieszczanie pracowników w zależności od potrzeb, które wynikają z procesu produkcji oraz stwarzać warunki dla istnienia konkurencji między osobami ubiegającymi się o coraz wyższą płacę.

Funkcja społeczna – w koncepcji tej przyjęto założenie, ze wysokość i zróżnicowanie płac rzutują na stosunki międzyludzkie wewnątrz firmy i poza nią. W otoczeniu firmy a zwłaszcza na rynku pracy wysokość i zróżnicowanie płac wywiera wpływ na poziom i kierunki kształcenia, zewnętrzny i wewnętrzny rynek pracy, rangę poszczególnych zawodów. Realizacja tej funkcji oddziaływa na zadowolenie pracowników z pracy, zmniejszając tym samym skalę niepożądanych zjawisk, takich jak: absencja, fluktuacja fachowców, konflikty, strajki. Właściwa realizacja tej funkcji zapobiega nierównością płac, a więc nieuzasadnionym rozpiętością wynagrodzeń, zapobiega konfliktom społecznym, ułatwia ich rozwiązywanie.

Powszechnie przyjmuje się, że o sprawiedliwości wynagrodzeń decyduje nie tylko ich poziom, ale również relacje pomiędzy wynagrodzeniami różnych grup pracowników oraz płac indywidualnych. Wysokość indywidualnego wynagrodzenia poszczególnych pracowników powinna kształtować się w odpowiedniej relacji do płac osób wykonujących pracę podobną lub różną (trudniejszą lub bardziej odpowiedzialną) zajmujących stanowiska pracy wyższe, równorzędne lub niższe. Pytanie "za co płacić" staje przed każdym pracodawcą. Czy płacić za wiedze, za efekty czy za czas pracy. Jednakże płacić trzeba przede wszystkim za pracę, która oznacza zarówno wkład włożony w jej wykonanie, wysiłek związany z pracą, niezbędne umiejętności i inne czynniki związane z faktem wykonania różnych czynności, pełnieniem różnych funkcji, wykonaniem danego zawodu itp., ale także i przede wszystkim opłacać trzeba zróżnicowane efekty pracy.

Podobne prace

Do góry