Ocena brak

Funkcje parlamentu

Autor /Barnim Dodano /13.12.2011

  1. Funkcja ustawodawcza – polega na stanowieniu aktów prawnych o szczególnej mocy prawnej, najwyższej w systemie prawa wewnętrznego. Funkcję tę parlament sprawuje na zasadzie wyłączności. W ramach tej funkcji wyróżnić można tzw. funkcję ustrojodawczą (stanowienie norm konstytucyjnych) oraz funkcję ustawodawczą sensu stricto (polegająca na stanowieniu ustaw zwykłych).

  2. Funkcja kontrolna – odnosi się ona przede wszystkim do rządu i systemu podporządkowanej mu administracji. Podstawową treścią tej funkcji jest dokonywanie samodzielnych ustaleń stanu faktycznego, dotyczących funkcjonowania rządu, ministrów i podległych im podmiotów (prawo żądania informacji, czy obecności ministrów i innych przedstawicieli organów rządowych na posiedzeniach Sejmu lub komisji). Ustalaniu faktów towarzyszy dokonywanie ocen i formułowanie różnego rodzaju sugestii, do których adresaci powinni się ustosunkowywać (prawo żądania wysłuchania). Sejmowi powierzono też pewne uprawnienia związane z wprowadzaniem bądź utrzymywaniem stanów nadzwyczajnych. Tylko Sejm może wydać postanowienie o stanie wojny (z wyj. sytuacji kiedy Sejm nie może się zebrać na posiedzenie), i tylko Sejm decyduje o zawarciu pokoju (art. 116 K). Sejmowi musi zostać przedłożone rozporządzenie Prezydenta o wprowadzeniu stanu wojennego lub stanu wyjątkowego i ma on prawo uchylić takie rozporządzenie (art. 231 K). zgoda Sejmu jest też potrzebna dla przedłużenia stanu wyjątkowego (art. 230 ust. 2) i stanu klęski żywiołowej (art. 232) ponad konstytucyjnie wyznaczone minimum.

  3. Funkcja kreacyjna – polega na bezpośrednim powoływaniu i odwoływaniu innych organów państwa, bądź osób wchodzących w skład tych organów, zwłaszcza na egzekwowaniu ich odpowiedzialności, bądź na innych formach wpływu na skład personalny tych organów. Przykłady:

    • Zgromadzenie Narodowe może uznać trwałą niezdolność Prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia (art. 131 ust. 2 pkt 4) lub też może postawić Prezydenta w stan oskarżenia przed TS (art. 145),

    • Sejm bierze udział w powoływaniu RM; Sejm może też wyrazić wotum nieufności dla rządu (art. 158),

    • Sejm powołuje wszystkich członków TK (art. 194 ust. 1),

    • Sejm wybiera wszystkich członków TS, z wyjątkiem Prezesa, którym jest z urzędu Pierwszy Prezes SN,

    • Sejm za zgodą Senatu wybiera prezesa NIK (art. 205 ust. 1),

    • Sejm za zgodą Senatu wybiera RPO (art. 209 ust. 1),

    • Sejm za zgoda Senatu wybiera Rzecznika Praw Dziecka,

    • Sejm powołuje 4 członków KRRiT, Senat 2 członków, a Prezydent 3 (art. 214 ust. 1),

    • Sejm powołuje prezesa NBP; Sejm i Senat powołują po 1/3 składu Rady Polityki Pieniężnej,

    • Sejm powołuje 4 członków KRS, a Senat 2 członków.

Podobne prace

Do góry