Ocena brak

FUNDAMENTALNA TEOLOGIA - METODY

Autor /Boleczest Dodano /02.10.2012

T.f. stosuje metody podmiotowe i przedmiotowe.

1. Zwolennicy metod typu podmiotowego uważają, iż należy
uwzględniać uwarunkowania i potrzeby konkretnego
człowieka, dzięki czemu można łatwiej uzasadnić jego wiarę
j a k o decyzję osobową; konstruowanie metod rozpoczynają
oni od analizy osoby ludzkiej i jej potrzeb (metoda psychologiczno-
egzystencjalna), od szukania w człowieku apriorycznych
warunków poznania (metoda transcendentalna),
bądź też od opisu zjawiska wiary osobowej (metoda fenomenologiczna,
zw. też personalistyczna).

Z a d a n i em metody p s y c h o l o g i c z n o - e g z y s t e n -
c j a l n e j (Bouillard, B. Welte, A. Gaboardi, A. Szenney, Cahill) jest ukazywanie człowiekowi możliwości zrealizowania
siebie samego, swego bytu i przeznaczenia, i rozwiązanie
wszystkich problemów egzystencji w objawieniu Jezusa
Chrystusa j a k o odkupiciela i dawcy zbawienia; metoda
ta wychodzi od opisu sytuacji egzystencjalnej człowieka w
świecie w jej wielorakich kulturowo-cywilizacyjnych uwarunkowaniach,
zwracając szczególną uwagę na analizę ontycznych
i życiowych zapotrzebowań człowieka; ukazuje
otwartość bytu ludzkiego na rzeczywistość transcendentalną,
zawartą w objawieniu c h r z ę ś ć , które przynosi rozwiązanie
problemów ludzkiej egzystencji.

W metodzie t r a n s c e n d e n t a l n e j (Rahner, W. Brugger,
Verweyen) wykazuje się sposób przekraczania siebie
przez podmiot poznania i jego odnoszenie się do przedmiotu
poznawanego, przy czym szczególny akcent kładzie się na
analizę i wykrycie apriorycznych i subiektywnych warunków
poznania, bowiem one już częściowo zawierają i orzekają o
przedmiocie wiary.

W metodzie f e n o m e n o l o g i c z n e j (A. Brunner,
Guardini, Mouroux, Kopeć, Hładowski) wychodzi się od
opisu poznania interpersonalnego. W fazie początkowej
osoba poznawana ujawnia się w różnego rodzaju znakach
i gestach, jednakże sam proces poznawczy dokonuje się
właściwie w duchowym spotkaniu, intuicyjnym oglądzie,
doświadczeniu; poznanie to jest k o n k r e t n e , opisowe, syntetyzujące;
te dane poznania międzyosobowego stosuje się
nast. do poznania rei., co jest możliwe dzięki personalistycznemu
ujmowaniu podmiotu i przedmiotu wiary; doświadczenie
przedmiotu wiary ma charakter indywidualny, dlatego
w metodzie tej zobiektywizowaną pewność uzyskuje się
przez podobieństwo doświadczania wiary wielu osób.

2. Metody typu przedmiotowego biorą za punkt wyjścia
rzeczywistość pozapodmiotową, co ma im zapewnić większą
skuteczność i obiektywizm.

Metoda h i s t o r y c z n o - s y n t e t y c z n a (zw. też historyczno-
weryfikacyjną, krytyczną, bibl. lub „zstępującą")
jest stosowana w t.f. najczęściej (H. Dieckmann, S. Tromp,
Nagy, de Poulpiquet, Dulles); wykazuje ona na podstawie
świadectw, że Jezus Chrystus, twórca chrześcijaństwa, posiadał
transcendentną świadomość swej misji, którą uzasadniał
postawą, czynami, autorytatywnym słowem, a zwł.
zmartwychwstaniem oraz założeniem Kościoła, przechowującego
i przekazującego jego objawienie w czasie aż do paruzji.

Dawniej na świadectwa bibl. stanowiące źródła poznania
t.f. patrzono j a k o na dokumenty hist.; współcześnie wykazano,
że ewangelie nie podają tylko faktów hist, z życia
Jezusa i jego nauki, lecz są również świadectwami wiary
wspólnoty wiernych spisanymi po doświadczeniach wielkanocnych;
zawarta w nich historia jest święta i jest —» kerygmatem,
stąd też badacz może do niej dotrzeć tylko poprzez
wiarę, uwzględniając przy tym - etapy formowania się tradycji
i sposoby przekazywania w niej prawdy o Jezusie,
gatunki lit., pracę redakcyjną autorów, ich teol. cele i zamiary,
a także okoliczności, w jakich powstawały (—» Biblia
II B ) .

Metoda e k l e z j o l o g i c z n a , zw. też empiryczną lub
„wstępującą" (E. Dechamps, H. Dolch, T. Zapelena, G.
Philips, T. Tseng, T. Gogolewski), usiluje wykryć elementy
życia nadprzyr. przez analizę współcz. rzeczywistości Kościoła
(rozszerzanie się, jedność, trwałość, świętość, heroizm
życia wyznawców, wpływ na k u l t u r ę ) , przez co się uzasadnia
objawiony charakter chrześcijaństwa.

Metoda h i s to ri o z b a w cz a ujmuje przedmiot t.f. w
kategoriach historii zbawienia (Darlap, Bartnik, J. Kudasiewicz,
Latourelle, O. Collins, Torrell); w metodzie tej
wyróżnia się 3 etapy: historyczno-empiryczny ustalający
główne fakty historii zbawienia, etap historyczno-krytyczny
obejmujący interpretację stwierdzonych faktów jako wydarzeń
zbawczych i hist.-teol. wykazujący eschatol. wymiary
zbawczych zdarzeń w historii zbawienia.

Podobne prace

Do góry