Ocena brak

Franz Hermann Josef Brentano (1838 - 1917) - Antropologia

Autor /Stiv Dodano /15.07.2011

 Człowiek  żyje w otoczeniu różnorodnych zjawisk. Dokonuje ich oceny; zajmuje względem nich określoną jedną postawę: aprobaty lub dezaprobaty. Jeśli aprobuje coś, to nie może jednocześnie dezaprobować, odrzucać tego czegoś. Stosunek człowieka do jakiejś rzeczy lub zjawiska wyraża poczucie słuszności. Jest ono tym samym, co oczywistość w definiowaniu prawdy.     

Bezpośrednie oczywiste przekonanie, a więc wypływające z naszego wnętrza, wywołuje w nas poczucie słuszności. Jest ono podstawą wszelkiej słuszności moralnej i całej wiedzy. Poczucie słuszności pojawia się u człowieka w momencie ustosunkowania się do dóbr moralnych, umysłowych i hedonicznych.    

Człowiek powinien mnożyć dobra; dobra swoje i cudze, teraźniejsze i przyszłe. A zatem słusznym, życiowym celem jest przyczynianie się do ilościowego i jakościowego wzrostu dobra na  świecie. Jak pisał Brentano:  „dziedziną najwyższego dobra praktycznego jest cała sfera podległa naszemu rozumnemu oddziaływaniu, jeśli tylko może być w niej urzeczywistnione jakieś dobro. Trzeba więc brać pod uwagę nie tylko własne ja, ale też: rodzinę, miasto, państwo, wszystkie istniejące na ziemi istoty żywe, a nawet odległą przyszłość (...). Wspierać wedle możliwości dobro w tej rozległej dziedzinie - oto oczywiście słuszny cel życiowy, któremu powinno być podporządkowane każde działanie; oto najwyższy nakaz”.    Etycznym przeznaczeniem człowieka jest  życie w społeczeństwie, dlatego każdy winien wspomagać innych, nie być „przeszkodą” w ich działaniu. Każdy człowiek powinien być wolny, a więc mieć zagwarantowaną pewną swobodę działania, którą ograniczać może tylko prawo pozytywne ochraniane przez publiczną władzę.   

Oprócz prawa w społeczeństwie funkcjonują pewne wartości, które przez wszystkich są cenione. To: pilność, wspaniałomyślność, oszczędność, sława. Potępiane zaś są: lenistwo, skąpstwo, rozrzutność. Ten, kto w  życiu kieruje się wartościami może powiedzieć, że „zachowuje się słusznie”, inny, „postępuje opacznie”.    

Myśląc o państwie Brentano pisał: „od Platona pochodzi zdanie, że nie będzie dziać się dobrze w państwie, dopóki prawdziwy filozof nie zostanie królem, bądź królowie nie zaczną uprawiać filozofii we właściwy sposób. W naszych czasach wyrazimy to lepiej mówiąc,  że różne złe strony naszego  życia państwowego nie zmienią się na lepsze, dopóki, miast odbierać prawnikom te nieliczne zachęty do studiów filozoficznych, które pozostały w obecnym systemie kształcenia, nie zatroszczymy się w końcu energicznie o to, by rzeczywiście uzyskiwali oni wykształcenie filozoficzne godne ich szczytnego zawodu”. 

Podobne prace

Do góry