Ocena brak

Francja Ludwika IX

Autor /Hygin696 Dodano /02.05.2012

 

  • Z zewnętrznymi sukcesami Kapetyngów łączyło się wewnętrzne umocnienie ich monarchii. Wielokrotnie cytowane słowa Ludwika IX: „Tylko jeden król jest we Francji” były wyrazem wzrostu znaczenia władzy królewskiej i zakończenia okresu feudalnej anarchii.

  • Działania Ludwika IX:

  • Bunty podnoszone przeciwko Blance Kastylijskiej w okresie małoletności Ludwika IX zostały stłumione, podobnie odparto interwencję Henryka III.

  • Nad pozostałymi jeszcze wielkimi wasalami korony zawisła żelazna ręka suzerena

  • Wysokie opłaty przy dziedziczeniu lenn

  • Odstępowanie suzerenowi pewnych terenów i zamków przy dziedziczeniu lenn

  • Permanentne interwencje królewskich urzędników, przekraczających swe kompetencje w gorliwym poszukiwaniu możliwości poszerzenia władzy królewskiej względem wasali

  • Rozporządzenia królewskie (ordonanse) odnoszące się początkowo do domeny, Filip August starał się rozszerzyć na całe królestwo, wydając je wspólnie z głównymi wasalami korony. Ludwik IX mógł już sobie pozwolić na wydawanie ordonansów dla całej Francji.

  • Ukrócenie wojen feudalnych, rozbójnictwa i przywrócenie elementarnych warunków bezpieczeństwa

  • Wydanie w 1258 r. całkowitego zakazu wojen prywatnych i samodzielnego dochodzenia sprawiedliwości poza drogą sądową.

  • Zwalczanie w sojuszu z kościołem barbarzyńskiej procedury sądowej poprzez zakaz pojedynków sądowych i przymus szukania dowodów przez dokumenty pisane i zeznania świadków.

  • Pewne niebezpieczeństwo na przyszłość miały stanowić wydzielone młodszym członkom dynastii apanaże:

  • Piotr z Dreux- Bretania

  • Karol- Anjou i Maine.

Władcy ci mieli stworzyć własne dynastie, często realizujące własną politykę i burzące spoistość królestwa.

  • Zwalczając wszystkie autorytety Kapetyngowie nie szli na daleko idące ustępstwa z Kościołem. Ludwik IX, otoczony za życia aurą świętości, cieszył się ogromnym autorytetem moralnym, a po śmierci został kanonizowany. Nawet on nie myślał ustępować w sprawach:

  • nominacji biskupich (Stolica Apostolska żądała nie elekcji, ale prawa obsadzania biskupów dla siebie)

  • całkowitego zwolnienia kleru od sądów świeckich

  • ulegania pretensjom fiskalnym papiestwa.

  • Polityka Kapetyngów wobec miast:

  • swobody komunalne dla miast leżących na terenach wielkich wasali lub świeżo wcielonych do domeny

  • liczne przywileje i udogodnienia w handlu dla miast leżących w obrębie domeny

  • obarczenie miast wysokimi ciężarami finansowymi na rzecz monarchii.

  • Polityka administracyjna Kapetyngów:

  • Aparat administracyjny rekrutujący się z uboższego rycerstwa i mieszczan. Wśród nich szczególnie ceniono legistów, którzy od XII w. na powrót przenieśli do Francji tradycję prawa rzymskiego i zaszczepiali jego zasady w praktyce na rzecz umocnienia pozycji monarchy.

  • Dawni królewscy domownicy i funkcjonariusze dworscy stali się dygnitarzami państwa: Kanclerze współdecydowali o polityce państwa

  • Konetablowie i marszałkowie z zarządców stajni stali się zastępcami króla jako dowódcy wojsk i pełnomocnicy do spraw specjalnych poruczeń

  • Administracja dworska przekształciła się w Izbę Rachunkową (ostatecznie za Filipa IV Pięknego)

  • Sąd królewski, zwany parlamentem, przyjmował apelacje spoza obszarów domeny.

Instytucje te oraz królewskie archiwum znalazły stałą siedzibę w Paryżu, który stał się co do znaczenia, wielkości i liczby mieszkańców stolicą Francji w pełnym tego słowa znaczeniu.

  • Interesy w skali lokalnej reprezentowali bailifowie, administrujący w pełni wykrystalizowanymi obszarami swojej działalności. Dzięki swej inicjatywie podkopywali resztki niezależności wielkich seniorii. Ich nadużycia, na które skarżyło się możnowładztwo, działały na korzyść władzy monarszej.

Na zdobywanych od 1226 r. terenach Południa (w tym Langwedocji) odpowiednikiem bailifa był seneszal, z jeszcze większymi uprawnieniami. Twarde rządy seneszali wpisały się w pamięć ludzi Południa.

  • W 1254 i 1256 r. Ludwik IX wydał ordonanse, zakazujące bailifom i seneszalom nabywania jakichkolwiek posiadłości w obrębie administrowanych terenów, a także żenienia się z mieszkankami tych prowincji, co miało zapobiec brataniu się z miejscową oligarchią.

  • Na co dzień nadużycia urzędników zwalczali objeżdżający od 1247 r. funkcjonariusze (często rekrutujący się z zakonów żebrzących), którzy zbierali skargi od miejscowej ludności. Akcja ta przyniosła Ludwikowi IX znaczną popularność wśród chłopów i znalazła wyraz w tzw. ruchu pastuszków, chłopów organizujących wyprawę do Egiptu w celu oswobodzenia pojmanego króla. Ruch ten rychło (1251) przemienił się w wystąpienia o charakterze antyfeudalnym i został krwawo stłumiony.

  • Silna wewnętrznie i zewnętrznie Francja wyrosła na pierwszą potęgę Europy. Przyczynił się do tego autorytet moralny Ludwika, który dbając o interesy Kościoła, potrafił znaleźć słowa krytyki przeciwko papiestwu, zwłaszcza w okresie kompromitującego zatargu Stolicy Apostolskiej z Fryderykiem II. Z tym ostatnim do końca zachował przyjazne stosunki, mimo klątw papieskich. Często występował jako arbiter w sprawach międzynarodowych, a także w sporze Henryka III z poddanymi w Anglii.

  • Dopiero pod koniec panowania, wiedziony mirażem odzyskania Jerozolimy, dał się wciągnąć w politykę włoską papiestwa, popierając przedsięwzięcia sycylijskie swego brata, Karola Andegaweńskiego, jako wstępny krok do wypraw krzyżowych.

Podobne prace

Do góry