Ocena brak

FRANCJA - działania wojenne 1940 r

Autor /gumis Dodano /24.02.2011

Kampania francuska stała się przy­kładem skuteczności niemieckiej koncepcji *Blitzkriegu oraz totalnej klęski francuskiej i brytyjskiej dok­tryny wojennej. Niemcy wystawili 128 dywizji (w tym 104 dywizje piechoty) liczące 2,5 min żołnierzy podzielonych na trzy grupy armii (Heeresgruppen) usytuowane kolej­no od północy: „A" (gen. Gerd von *Rundstedt), „B" (gen. Fedor von *Bock) i „C" (gen. Wilhelm von *Leeb). Francuzi dysponowali ok. 99 dywizjami (plus mniejsze jedno­stki), które mogły liczyć na wspar­cie 11 dywizji brytyjskich, 22 belgij­skich i 10 holenderskich (łącznie 14 8 dywizji). Obydwie strony dys­ponowały mniej więcej równą licz­bą czołgów (ok. 4 tys.), ale czołgi niemieckie były szybsze i nowo­cześniejsze. W powietrzu zdecydo­waną przewagę miała *Luftwafie (od północy: 2 flota powietrzna (Luftflotte 2) gen. Alberta *Kessel-ringa i 3 flota gen. Hugona *Sperr-lego), gdyż zdolność bojową lotnic­twa francuskiego obniżała trwająca reorganizacja.

O zwycięstwie Niem­ców zadecydowała koncepcja ude­rzenia, którą brytyjski historyk Liddel Hart określił jako „jeden z najbardziej uderzających przykła­dów decydującego efektu nowej idei, wprowadzanej w życie przez dynamicznych wykonawców". Plan działania wojsk niemieckich przewidywał po przekroczeniu Mozy szybkie dotarcie jednostek pancernych do brzegów kanału La Manche w pobliżu Abbeville, zniszczenie wojsk brytyjsko-fran-cuskich na północ od „kory­tarza pancernego" utworzonego przez jednostki nacierające na Abbeville, później zaś rozbicie armii francuskich na południe od tego „korytarza".

Główne zada­nie przypadło Grupie Armii „A", w której skład wchodziła 4, 12 i 16 armia oraz 3 wydzielone korpusy pancerne dowodzone przez gen. Hermanna *Hotha, gen. Georga Hansa Reinhardta i gen. Heinza *Guderiana (XXXIX, LXI, XIX, z których dwa ostatnie tworzyły grupę panc. „Kieist"). W dniach 14-16 maja grupy pancerne rozbiły nad Mozą francuską 9 armię i ruszy­ły przez pięćdziesięciokilometrową lukę ku kanałowi La Manche. Dowódca grupy pancernej gen. Ewald von *Kleist obawiał się, że zbyt szybkie postępy wojsk odsłonią skrzydła. Jego obaw nie podzielał Guderian, który uważał, że należy jak najszybciej posuwać się ku brze­gom kanału La Manche. W rozmo­wie 15 maja powiedział do Kleista, że nie może pogodzić się z roz­kazem przerwania natarcia i ogra­niczenia działań do utrzymania przyczółka na Mozie, gdyż ozna­cza to rezygnację z zaskoczenia i zmarnowanie osiągniętego sukce­su; Kieist przyjął tę argumentację i zmienił rozkaz.

W tym czasie, w związku z pa­niką, jaka ogarnęła rząd francuski, premier Paul *Reynaud wezwał z Hiszpanii marsz. Philippe'a *Petaina, sprawującego funkcję ambasadora w Madrycie, a z Bej­rutu dowódcę wojsk francu­skich na Bliskim Wschodzie gen. Maxime'a *Weyganda. 18 maja Petain otrzymał stanowisko wice­premiera, a dzień później Weygand zastąpił gen. Maurice'a *Gamelina na stanowisku naczelnego dowódcy wojsk lądowych. Zmiana dowódcy w najtrudniejszym okresie wojny nie była dobrym pomysłem.

Jeszcze gorszym okazał się wybór sędziwe­go (73-letniego) generała, nie rozu­miejącego charakteru nowej wojny. 20 maja czołgi niemieckie dotar­ły do Abbeville nad kanałem La Manche, odcinając wojska fran­cuskie, belgijskie i angielskie w Bel­gii od trzonu sił francuskich znajdu­jących się na południu od Sommy i Aisne. Dzień później dwie dywi­zje angielskie i brygada pancerna podjęły próbę nieudanego przeciw­natarcia pod * Arras. Współpraca wojskowa aliantów rwała się, a Bry­tyjczycy rozpoczęli przygotowania do ewakuacji (*Dunkierka). Naj­wyższa Rada Sprzymierzonych zde­cydowała się wprowadzić w życie tzw. plan Weyganda, przewidujący atak z południa na północ w okoli­cach Albert, odcięcie niemieckich dywizji i połączenie się z siłami bry­tyjskimi.

W tym czasie czołgi nie­mieckiego XIX korpusu gen. Gude-riana zatoczyły łuk wzdłuż brzegu kanału La Manche, zajęły Boulogne oraz Calais i podążały w stronę Dunkierki. I wtedy (24 maja) nie­spodziewanie dowódca Grupy Ar­mii „A" gen. Gerd von Rundstedt, za aprobatą Hitlera, zatrzymał atak oddziałów pancernych. Ta decyzja ułatwiła Brytyjczykom ewakuację własnych oddziałów i części 1 armii francuskiej. Niemieckie czołgi pod­jęły atak 27 maja, ale alianci zdoła­li zorganizować obronę na zacho­dnim skrzydle przyczółka pod Dun­kierką i powstrzymać wojska przeciwnika do momentu zakończe­nia ewakuacji Brytyjczyków.

W drugim etapie kampanii francu­skiej Grupa Armii „B" w składzie: 4, 6 i 18 armia oraz grupa pancerna „Kleist" (korpusy XIV i XVI) i XV korpus pancerny zajęła pozycje wzdłuż linii rzeki Sommy, kanału Oise-Aisne, do rzeki Aisne; Grupa Armi i „A" w składzie: 2, 9, 12, 16 armia oraz grupa pancer­na „Guderian" (korpusy XXXIX i XLI) ugrupowała się wzdłuż Aisne do granicy z Luksembur­giem, a Grupa Armii „C" w skła­dzie: 1 i 7 armia była rozwinięta wzdłuż linii Zygfryda. Łącznie 140 dywizji, w tym 10 pancernych i 2 brygady zmotoryzowane, miało zadać Francji ostateczny cios.

Fran­cuzi dysponowali 71 dywizjami tworzącymi, według planu gen. Weyganda, stabilny pas obrony wzdłuż Sommy i Aisne (tzw. linia Weyganda). 5 czerwca Niemcy uderzyli na woj­ska francuskie nad Sommą i po przełamaniu obrony ruszyli ku Sekwanie. 9 czerwca rozpoczęłanatarcie Grupa Armii „A", którasforsowała Aisne w okolicachRethel i przełamała obronę wojskfrancuskich, a w wyłomy weszłygrupy pancerne. 10 czerwca 1940 r. do wojny przy­stąpiły Włochy. Mussolini wyzna­czył do walk we Francji GrupęArmii „Zachód" liczącą 325 tys.żołnierzy, ale początkowo powstrzy­mywał się przed frontalnym atakiem w Alpach Zachodnich, ograniczając działania wojenne do nalotów na Bizertę i Tulon; do ofensywy przy­stąpił dopiero 21 czerwca. 12 czerwca Niemcy sforsowali Sekwanę, posuwali się na zachód i południe. Na wschodnim skrzydle niemieckie jednostki dotarły do Montmirail. Rząd francuski ogłosił Paryż miastem otwartym. Rano 14 czerwca wojska niemieckie wkroczyły do stolicy Francji.

Rząd przeniósł się do Bordeaux i 16 czerwca premier Paul *Reynaud podał się do dymisji. Dzień później Petain utworzył nowy rząd, który wystąpił z propozycją przerwania działań wojennych. Hitler, dążąc do objęcia realną kontrolą jak najwięk­szych rejonów Francji, nie przer­wał działań i niemieckie wojska kontynuowały natarcie, zajmując Cherbourg w Normandii, w Breta­nii - Brest i Nantes, w centrum -Saumur nad Loarą, na lewym skrzy­dle Dijon i Pontarlier. Do ataku przystąpiła Grupa Armii „C", która przedarła się przez umocnienia linii *Maginota między Saint Avold i Saarbrucken, a grupa pancerna Guderiana wyszła na tyły wojsk francuskich.

W okolicach Epinal zostały okrążone francuskie 3, 5 i 8 armie wycofujące się z linii *Maginota. 22 czerwca o godzinie 18.32 prze­wodniczący francuskiej delegacji gen. Charles *Huntziger i gen. Wilhelm *Keitel ze strony niemiec­kiej podpisali w *Compiegne po­rozumienie o zawieszeniu broni. Niemcy rozpoczęli okupację pół­nocnej części kraju oraz całego wybrzeża atlantyckiego.

Centralna i południowa część Francji pozo­stała nie okupowana pod władzą rządu z siedzibą w *Vichy. 24 czerw­ca podpisano francusko-włoskie po­rozumienie o zawieszeniu broni. Wojna we Francji zakończyła się. Straty Niemców wyniosły: 27 074 zabitych, 18 384 zaginionych i 111 043 rannych. Straty Francuzów wyniosły: 84 tys. zabitych, 200 tys. rannych, 1 900 tys. żołnierzy dosta­ło się do niewoli.

Podobne prace

Do góry