Ocena brak

FRANCISZEK z ASYŻU - PISMA

Autor /Wierzchoslawa Dodano /28.09.2012

Po F. pozostały nieliczne pisma (autografy,
wypowiedzi spisane przez innych lub streszczenia), powstałe
przeważnie w ostatnich latach życia (zbierane od p o ł . XIII w.)
w języku łac. (stąd najczęściej nazywane opuscula sancii F.).

Dają się one uporządkować treściowo w 4 grupy (niektórzy
badacze, np. A. Matanić wymieniają 3, łącząc 1 z 2); n a p
o m n i e n i a (28) przekazywane z różnych okazji (kapituły
oraz indywidualna formacja braci) wraz z tzw. t r a k t a t em o
prawdziwej i doskonałej radości, zawarte w 64 kodeksach
(XIII-XVI w.); r e g u ł y - 5 tekstów ustawodawczych (wraz
z Testamentem) zredagowanych przez F. i jego współpracowników,
m.in. Cezarego ze Spiry i kard. Hugolina (—»
franciszkańska reguła); l i s t y - prawdopodobnie 9 autografów
i 5 streszczeń (wypowiedzi spisanych przez innych),
w których F. ustosunkowuje się do różnych problemów życia
i daje stosowne pouczenia (m.in. najdłuższy List do
wiernych, stanowiący swoisty traktat ascet.); m o d l i t w y -
11 utworów (wśród nich —> Pieśń słoneczna i oficjum Męki
Pańskiej), w których F. przekazuje doświadczenie osobistego
kontaktu z Bogiem.

Pisma, rozproszone w wielu rękopiśmiennych kodeksach
zasobniejszych bibliotek (z pol. Kórnik), wydal zbiorowo
w języku łac. L. Wadding OFM Beati patris F. opuscula
nunc primům collecta (An 1628, Kö 18482); obszerny katalog
(m.in. wymienienie 17 listów F.) i błędną chronologię Waddinga
poddali krytyce —> bollandyści (m.in. D. Papebroch
i C. Suyskens), dokonując licznych korekt; uzupełnione
pisma, dzięki kwerendom P. Sabatiera i zainicjowanej przez
niego 1902 —> franciszkańskiej kwestii, ogłosili franciszkanie
z —» Ouaracchi w wydaniu kryt. Opuscula sancii F. (Q 1904,
19493); najlepsze wspótcz., kryt. wydanie przygotował K.
—> Esser w edycjach (Die Opuscula des heiligen F., Grf 1976
i Opuscula sancii patris F., Grf 1978); zamieszczono je także
w kryt. wydaniach źródeł franciszkańskich, m.in. w Saint F.,
Omnibus of Sources (Ch 1973, 1667-1760) i M. Conti Dizionario
Francescano (Assisi 1977, 1984).

Pisma F. przełożono niemal na wszystkie języki eur. oraz
na indonezyjski i wietnamski. W języku pol. najpierw publikowano różne fragmenty pism, wielokrotnie teksty ustawodawcze
(wg Estreichera - 1926 pierwszy przekład reguły)
i Pieśń słoneczną; pierwszą próbę całościowego przekładu
podjął krak. miesięcznik —> „ E c h o Trzeciego Z a k o n u " , nast.
Honorat Koźmiński (rps; zamierzał ogłosić pisma w t. V dzieła
Święty F. i naśladowcy jego), F. Szczepanik (Pisma świętego
F., Kr 1912), kapucyni krak. (w mies. „Wzlot Seraficki"
1937-39), A. Żynel (częściowo publikowane) i K. Ambrożkiewicz
(wydania jubileuszowe na 750-lecie śmierci i 800-lecie
urodzin F. - Pisma świętego F., Wwa 1976, 19822 ; to ostatnie,
uzgodnione z najnowszymi ustaleniami Essera, zawiera
przekład odkrytej 1978 w klasztorze S. Damiano Zachęty
dla ubogich pań).

Pisma F., nasycone tekstami bibl. (zawierają 126 cytatów
ze ST, najczęściej z Psalmów, i 216 z NT, przeważnie z Mt),
należą do arcydzieł świat, literatury ascet.-mist., stanowiąc
niezastąpione źródło do poznania duchowości F. i podstawę
formacji wspólnot franciszkańskich.

 

W. Goetz. Die Quellen zur Geschichte des heiligen F.. Gotha 1904: P. Sabaticr, Examen de quelques travaux récents sur les Opuscules de saint F.. w; Opuscules de critique historique I. P 1904; E. Stateczny, Rozbiór krytyczny źródeł do żywota świętego F. i do literatury franciszkańskiej. Pz 1913; L. Cassut, Die älteste franziskanische Lebensform, Gr 1915; O. Bonmann. Dle Schriften des heiligen F.. Assisi 1940; K. Esser, L. Hardick, Die Schriften des heiligen F.. Werl 1963; K. Esser. R. Öliger. La tradition manuscrite des opuscules de saint F.. P 1972; Stanislao da Campagnola. Biografie e cronache del Duecento Francescano. Perugia 1972; K. Esser. Studien zu den Opuscula des heiligen F., R 1973; G. i T. Sartory. Geliebte Armut. Fri 1976. 1978' (Ukochana Pani Bieda. Pisma świętego F. i jego współbraci. Wwa 1982); C. Niezgoda. Pisma świętego F.. HD 46(1977) 220-221; Stanislao da Campagnola. F. nei suoi scritti nelle sue biografie di secoli X1II-XIV. Assisi 1977; W.M. Michalczyk. Una traduzione polacca degli scritti di san F.. AFrH 71(1978) 150-162; A. Matanic, Presentazione e analisi storico-critica degli scritti di san F.. w: Approccio storico-crìtico alle Fonti Francescane. R 1979. 45-72; J. Duchniewski. Pisma świętego F. w różnych językach, w: Pisma świętego F.. Wwa 1982, 377-385; L. Pellegrini, F. e i suoi scrìtti. Problemie orientamente di lettura in alcuni recenti studi, RiStl 36(1982) 311-331; J. Cygan. San F. negli scritti di Onorato Koźmiński, w: F. nella storia secoli XVI-XIX. R 1983. 327-334.

Podobne prace

Do góry