Ocena brak

FRANCISZEK z ASYŻU - BRACTWA

Autor /Wierzchoslawa Dodano /28.09.2012

Pod wezw. NMP i F. powstało ok. 1228
bractwo kultowe w Bolonii, zatwierdzone 1257 przez pap.
Aleksandra IV; w Perugii przy kościele S. Nicola istniało
od 1318 pokutne bractwo F., wyodrębnione ze średniow.
bractwa pod wezw. Jezusa Chrystusa, świętych Augustyna,
Dominika i F . ;

wezwanie F. dołączano do istniejących już
bractw, zwł. maryjnych; tak powstało m.in. bractwo MB
i F. w Mediolanie, Osimo, Recanati, Toscanella, Brescii,
Parmie, Kortonie, Sansepolcro; znane od XIV w. bractwo
F. w Lukce przyjęło dodatkowe wezw. św. Marii Magdaleny
(od 1348 prowadziło szpital pod wezw. F . ) ; w XIV w. rozwijały
się na terenie Włoch bractwa —» biczowników pod wezw.
F. (disciplinati di San F.) - w Kortonie, Orvieto, Fabriano,
Vercelli; w Sienie 1428 ufundowano kultowo-charytatywne
bractwo św. Hieronima i F . ; w 1. pol. XV w. powstała w
Sienie fraternia pod wezw. MB Anielskiej i F.
Pokutnicze Bractwo Stygmatów F. założono na pocz.
XIV w. w Asyżu, a 1594 w Rzymie przy kościele S. Pietro
in Montorio;

aprobowane 1597 przez pap. Klemensa VIII
i przeniesione do kościoła Sanctorum Quadraginta Martyrům
in Pigna, otrzymało rangę arcybractwa oraz duch. przywileje
franciszkanów; zreformowane statuty zatwierdził 1673
pap. Klemens X; prowadziło dzieła charytatywne na terenie
Rzymu; członkami byli również kardynałowie i prałaci Kurii
rzym.; przetrwało do czasów współcz. w kilku wł. miejscowościach
(m.in. w Rzymie, Asyżu i Monte San Pietrangeii).

W czasach nowoż. najpopularniejsze stało się Bractwo
Paska F., czyli noszących sznur F. (Confraternitas Chordigerorum),
symbolizujący więzy Jezusa podczas męki oraz
cnoty mor. (wstrzemięźliwość i czystość), które członkowie
powinni praktykować; ustanowione zostało 1585 w randze
arcybractwa konst. Ex supernae dispositionis pap. Sykstusa V
przy kaplicy grobu F. w bazylice Franciszkanów w Asyżu; 1724 generał franciszkanów otrzymał prawo erygowania i
agregacji takich bractw na każdym terenie (brewe Sacrosanti
pap. Benedykta XIII).

Konstytucje franciszkanów
z 1932 poleciły zakładać arcybractwo przy każdym kościele
franciszkańskim. Pap. Klemens X bullą Dudum felicis udzielił
1673 przełożonemu obserwantów prawo zakładania Bractw
Paska F. przy kościołach j e g o zakonu, jeżeli w danej miejscowości
nie ma klasztoru braci mniejszych konwentualnych
(obserwanci rozpowszechnili te bractwa także w swoich
misjach zamorskich); takie samo prawo otrzymał d e k r e t em
Kongr. Odpustów (1904) przełożony gen. kapucynów; 1949
kapucyni mieli 482 bractwa z ok. 32 500 członkami; bractwa
kapucyńskie wydają od 1935 w Lyonie „L'agneau de Saint
F . " , a dla prow, paryskiej „L'alouette franciscaine" (od
1926 wyd. w Calais), od 1931 w Modenie „L'amico del cord
i g e r o " , od 1950 w Kordowie „Cordón Serafico" (suplement
do „Vida francescana").

W P o l s c e Bractwo Paska F. założono 1587 przy kościele
Franciszkanów w Krakowie, a 1589 agregowano je
do arcybractwa w Asyżu; w XVI w. utworzono je także we
Lwowie, Gnieźnie i Kalwarii Pactawskiej (1586), a w XVII w.
istniały już przy wszystkich kościołach franciszkańskich
i przetrwały do kasaty rządowej (1783); popierane przez
bpów i króla, miały w księgach członkowskich ich nazwiska
(abp J . D . Sulikowski był członkiem bractwa lwowskiego,
oprócz króla Zygmunta III Wazy, który wpisany został 1603
wraz z synem Władysławem); od XVII w. rozwijały się Bractwa
Paska F. (zw. też Bractwem Chordy lub Kordy F.) także
przy kościołach Bernardynów - w Poznaniu od 1588, w Warszawie
od 1600, Lublinie od 1601, a nast. w Kalwarii Zebrzydowskiej
i Bydgoszczy.

W XVII w. ukazało się kilka
wydań pol. wersji statutów arcybractwa wraz z dokumentami
pap. w przekładzie pol. (Estr XXI 328-329, XXIII 261-262);
oprócz modlitw brackich i ćwiczeń ascet. ustawy nakazywały
członkom działalność apost. i charytatywną; w III
niedzielę miesiąca odbywały się nabożeństwa brackie z procesją
teoforyczną, a środy poświęcano patronowi uczestnicząc
w mszy wotywnej o F. i modlitwach za zmarłych członków.

Renesans kultu F. w X I X w. wpłynął na odrodzenie bractw
skasowanych oraz powstanie nowych, z których kilka przekształciło
się w czynne zgromadzenia zak. (—> franciszkanki
I I I ) ; pod p a t r o n a t em F. rozwinął się młodzieżowy ruch
Franciszkańska Młodzież, tworzący - oprócz gałęzi włączonej
do —» Akcji Katolickiej (na terenie Włoch) i do trzeciego
zakonu (w krajach niem.) - autonomiczne stow, kultowe,
np. istniejące od 1927 we Francji Compagnons de la R o u t e
de Saint F.

 

BulRom II 548, XI 62-63, XIII 131-133; C.B. Piazza, Opere pie di Roma descritte secondo lo stato presente, R 1679, 415-417, 451-455; Bullarium privilegiorum ac diplomatům romanorum pontificum, R 1753, V 2, 151-152; BulFr 11 490; Bul- Cap I 40-42; Beringer II 237-239, 446-447; G.M. Monti. Le confraternite medievali dell'alta e media Italia, Ve 1927; Kantak Ber II 257; G. Martini, Storia delle confraternite italiane con speciale riguardo al Piemonte, Tn 1935. 471; Kantak Fran II 289-291; LexCap 399; C. Mesini, La Compagnia di Santa Maria delle Laudi e di San F. di Bologna, AFrH 52(1959) 361-389; M. Maroni Lumbroso, A. Martini. Le confraternite romane nelle loro chiese. R 1963. 416-419; W. Forster, LThK IV 288; G.G. Meersseman. Ordo fraternitatis. Confraternite e pietà dei laici nel medioevo, R 1977, II 582-591; D.M. Synowiec, Franciszkanie polscy 1772-1970, w: Zakony św. Franciszka w Polsce w latach 1772-1970. Wwa 1978, 115-136.

Podobne prace

Do góry