Ocena brak

FRANCESCA PIERO della

Autor /Wierzchoslawa Dodano /28.09.2012

ur. ok. 1420 w Borgo San
Sepolcro, zm. 12 X 1492 tamże, wł. malarz, t e o r e t y k sztuki.

W latach 1439-42 przebywał we Florencji; działał głównie
w Borgo, Urbino, Rimini, Rzymie, Arezzo, F e r r a r z e , malując
rei. obrazy sztalugowe i freski. Dzieła wczesne, np. Ukrzyżowanie
(zbiory Hamiltona w Nowym Jorku) czy Madonna
della Misericordia z 1445 (Pinacoteca Comunale w Borgo)
zdradzają wpływ florentczyków - T. Masaccia i P. Uccella
(w sposobie przedstawiania osób w przestrzeni) oraz D.
Veneziana (w zestawianiu barw).

Dzieła okresu dojrzałego są
niezależne; ich doskonałość formalna wyraża się w mistrzowskim
operowaniu perspektywą linearną, malarską i powietrzną,
w świetlistości refleksów barwnych rzucanych przez przedmioty
wzajemnie na siebie, np. Chrzest Pański z 1448-50
National Gallery w Londynie), Madonna z dwoma aniołami
Palazzo Ducale w Urbino), Biczowanie Chrystusa z 1445-65
(Galleria Nazionale della Marche w Urbino), Pokłon Trzech
Króli z 1470 (National Gallery w Londynie).

Z fresków F.
zachowały się - obraz wotywny Książę Sigismondo Pandolfo
Malatesta modlący się do św. Zygmunta z 1451 (Tempio Malat
e s t i a no w Rimini), Zmartwychwstanie z 1460 (Borgo) oraz -
nawiązująca do Złotej legendy Jakuba de Voragine - Legenda
o krzyżu świętym z 1451-66 (chór bazyliki S. Francesco w Arezzo), na którą składają się Śmierć Adama, Spotkanie Salomona
z królową Sabą, Znalezienie krzyża przez św. Helene,
Wizja ces. Konstantyna Wielkiego, Bitwa ces. Herakliusza z
Chosroesem (628), Uwielbienie krzyża świętego.
Malował także portrety, zwł. swego przyjaciela i mecenasa
księcia Federica da Montefeltro, którego (podobnie
jak i jego żonę Battistę Sforza) przedstawi! w ujęciu profilowym
na tle umbryjskiego krajobrazu (dyptyk z 1472,
Uffizi); w Pala da Montefeltro z 1472 (Brera w Mediolanie)
ukazał Federica adorującego Madonnę wśród świętych.

Pod koniec życia napisał 3 traktaty: Del Abaco (rps w
Biblioteca Laurenziana we Florencji), De prospectiva pingendi
(1478, BWat; I-III, Str 1899, Fi 1942") oraz Libellus
de quinqué corporibus regularibus (po 1482; włączony 1509
przez L. Pacioli do jego traktatu De divina proportione).
Uczniami F. byli L. Signorelli i P. Perugino; jego twórczość
oddziałała na współcz. mu malarzy (Antonella z Mesyny,
G. Belliniego), rzeźbiarzy (F. Lauranę) i architektów (L.
Lauranę), ale d o p i e r o w XX w. została w pełni doceniona.

 

M. Salmi, Piero delta F. La storia della croce. Fi 1965; P. Hendy. Piero della F. and the Early Renaissance, Lo 1968; P. Murray. A Note on the Iconography of Piero della F., w: Festschrift Ulrich Middeldorf. B 1968. 175-179; J. Shearman. The Logic and Realism of Piero della F., w: Festschrift Ulrich Middeldorf. B 1968. 180-186; E. Battisti. Piero della F. I-II, Mi 1971; H. Focillon. P. de Vecchi. Piero della F.. P 1973; EMal VI 2170-2174.

Podobne prace

Do góry