Ocena brak

FRANCE ANATOLE

Autor /Wierzchoslawa Dodano /28.09.2012

Właśc. François Thibault, ur. 16 I V
1844 w Paryżu, zm. 12 X 1924 w La Béchellerie (dep. Tour
a i n e ) , pisarz. Znajomość literatury i niezwykłą erudycję
zawdzięczał swojemu ojcu antykwariuszowi; zanim poświęcił
się twórczości lit., pracował w wydawnictwach, był bibliotekarzem
i krytykiem; 1896 został członkiem Akademii F r a n c ;
1921 otrzymał nagrodę Nobla.

Debiutował pracą kryt.lit. Alfred de Vigny (P 1868). Bliski
początkowo parnasizmowi, pozostawał pod wpływem Leconte
de Lisle'a, o czym świadczy zbiorek Les poèmes dorés
(P 1873) oraz poemat Les noces corinthiennes (P 1876;;
sławę lit. zyskał powieścią Le crime de Sylvestre Bonnard
(P 1881; Zbrodnia Sylwestra Bonnard, Wwa 1946, 1959).

Twórczość F. uwidacznia dużą kulturę ukształtowaną na
literaturze klasycznej, erudycję oraz wolterowską ironię
i sceptycyzm, obecne szczególnie w La rôtisserie de la reine
Pédauque (P 1893; Gospoda pod Królową Gęsią Nóżką, Wwa
1948, 1975 ) i Les opinions de Jérôme Coignard (P 1893;
Poglądy księdza Hieronima Coignard, Wwa 1958). Sprawa
—» Dreyfusa stanowi wyraźną cezurę w twórczości F . ; stał
się odtąd ostrym polemistą atakującym wszystkie instytucje
świeckie i k o ś c ; jego postawą życiową byt bezwzględny
sceptycyzm, a celem - walka z mieszczańskim stylem myślenia,
nacjonalizmem i Kościołem.

Takie poglądy wyraża w
L'histoire contemporaine (P 1897-1901; Historia współczesna
I-IV, Wwa 1949-50, 19562 ) i L'ile des pingouins (P
1908; Wyspa pingwinów, P 1923, Wwa 19564). Bankructwo
idei rewolucji franc, wynaturzonych przez fanatyzm jakobinów
ukazał w Les dieux ont soif {P 1912; Bogowie łakną krwi,
Wwa 1912, 1959), a także w powiastce filoz. La révolte des anges
(P 1914; Bunt aniołów, Wwa 1954, 19583 ) wyszydza skorumpowanych
i zakłamanych polityków; Vie de Jeanne d'Arc
(P 1908), zdradza podobieństwo do szkicu V o l t a i r e ' a ; w kulcie
Świętej dostrzegł głównie przejaw franc, nacjonalizmu.

Zwalczając wpływy Kościoła domagał się jego rozdziału od
państwa (L'Eglise et la République, P 1904; Kościół a Republika,
Wwa 1959). W esejach Trente ans de vie sociale (I-II, P
1949-54) i La vie littéraire (P 1949; Szkice literackie, Wwa
1951) zwalczał symbolizm jako schyłkowy prąd lit. całej
epoki; zbiorowe wyd. Oeuvres complètes illustrées (I-XXV,
P 1925-35).

 

E. Seillière. Anatole F., critique de son temps, P 1934; J. Suffel, Anatole F., P 1946; N. Addamiano, Anatole F. L'uomo e l'opera, Pd 1948; J. Suffel, Anatole F. par lui-même. P 1954, 1971 , J. Levaillant, Les aventures du scepticisme. Essai sur l'évolution intellectuelle d'Anatole F.. P 1965; W. Searle. The Saint and the Skeptics. Joan of Arc in the Works of Mark Twain. Anatole F. and Bernard Shaw. Be 1968; R. Virtanen, Anatole F.. NY 1968; D. Bresky, The Art of Anatole F.. Hg 1969.

Podobne prace

Do góry