Ocena brak

Formy komunikowania

Autor /KolesHaHa Dodano /08.08.2013

  1. ze względu na sposób przekazywania wiadomości:

 werbalne i niewerbalne

- werbalne – (słowne) polega na wymianie informacji w trakcie takich czynności jak:

- mówienie

- pisanie

- czytanie

- słuchanie

Sprawność komunikowania za pomocą mówienia uzależniona jest od spełnienia

wymagań dotyczących dostosowania się nadawcy do:

  1. rodzaju odbiorcy (płeć, wiek, wiedza, doświadczenie, inteligencja, wykształcenie)

  2. rodzaju przekazywanego komunikatu (informowanie, przekonywanie, perswadowanie, szkolenie, przekazywanie zadań, ocenianie)

Pisanie jako forma kontaktu werbalnego obliguje nadawcę do poprawności pisowni i składni języka, dbałości o odpowiednią strukturę komunikatu i jego precyzyjność.

Podstawowe fazy komunikatu powinny być sformułowane w sposób czytelny dla odbiorcy.

Również fizyczna forma komunikatu – rodzaj papieru, krój czcionki itp. – decyduje o prawidłowym jego odbiorze.

Nie można przy tym zapomnieć o używaniu zwrotów grzecznościowych.

Czytanie - skuteczność czytania w komunikowaniu zależy od:

- nośnika (np. papier, monitor)

- rodzaju tekstu ( np.. oferta handlowa, przepis prawny)

- znaczenia merytorycznego (treść ważna lub małoważna)

Ogólne wskazania dotyczące czytania są następujące:

- właściwe dobieranie tępa

- ekstrahowanie (myślowe) słów kluczowych, zdań podstawowych i końcowych

- czytanie kilku wyrazów jednocześnie

- podkreślanie ważniejszych terminów i zwrotów

- sporządzanie notatek na marginesie.

Efektywne słuchanie wymaga od odbiorcy komunikatu werbalnego:

- rzeczywistego nie zaś pozorowanego

- zainteresowanie treścią przekazu

- wychwycenie głównych tez wypowiedzi

- pamiętanie słów i zwrotów kluczowych

- śledzenie analogii i podsumowań

- zwracanie uwagi na stanowiska i poglądy wypowiadane przez mówiącego

- formułowanie pytań pod adresem nadawcy, a nawet podtrzymywania konwersacji z

użyciem metod komunikowania niewerbalnego.

- niewerbalne – może wzmacniać, osłabiać lub zaprzeczać przekazom werbalnym

Zbigniew Nęcki wyróżnia 10 rodzajów niewerbalnych aktów komunikowania:

1. Gestykulacja – ruchy rąk, dłoni, palców, nóg, stóp, głowy, korpusu, ciała

2. Mimika – wyraz twarzy jako najważniejsze linie przesyłania sygnałów o stanach emocjonalnych, poczynając od tak wyraźnych jak uśmiech, a kończąc na tak subtelnych jak wyraz lekkiego zaskoczenia. Bogactwo ekspresji mimicznej jest olbrzymie.

3. Dotyk i kontakt fizyczny odgrywa ogromną rolę w budowaniu wrażenia bliskości lub dystansu psychicznego. Obyczaje kulturowe określają dość dokładnie obszary ciała, których wolno i których nie wolno dotykać. Kontakt fizyczny jest też regulowany stopniem znajomości, formalizacją spotkania, płcią  rozmówców, ich statusem społecznym, organizacyjnym.

4. Wzajemne spojrzenie i spoglądanie jednostronne, którego psychologiczna funkcja jest mniej więcej podobna do funkcji dotyku na odległość. Nawiązanie kontaktu wzrokowego poprzedza kontakt bezpośredni. Często utrzymywanie kontaktu wzrokowego jest sygnałem przyjaźni. Unikanie i odwracanie wzroku to sygnały uników psychicznych.

5. Dystans fizyczny między rozmówcami to ważny sygnał stosunków wzajemnych. Skracanie dystansu i zbliżanie się do siebie jest znakiem zbliżania psychicznego. Oddalanie się stanowi oznakę utraty kontaktu.

6. Pozycja ciała wyraża przede wszystkim napięcie wewnętrzne bądź też rozluźnienie. Sztywne i zasłonięte ramiona skrzyżowane przed klatką piersiową sygnalizuje poczucie zagrożenia i postawę obronną. Postawa otwarta i zrelaksowana to sygnał poczucia bezpieczeństwa i pewności siebie. Pozycja niezbyt luźna oznacza zmęczenie.

7. Wygląd zewnętrzny, ubiór jest częściowo uzależniony od budowy ciała, częściowo od obyczajów kulturowych oraz typów osobowości. Staranność ubioru sygnalizuje przywiązywanie wagi np. do oficjalnego spotkania, nadawanie mu specjalnego znaczenia.

8. Dźwięki paralingwistyczne (prajęzykowe) – tworzą wielką gamę znaków komunikacyjnych i sposobów ekspresji uczuć. Chodzi tutaj o takie wokalizacje jak śmiech., płacz, ziewanie, mruczenie, mlaskanie, posapywanie, westchnienia, itd. Ich krótkotrwałość nie oznacza iż nie są ważne.

9. Jakość wypowiedzi związana z intonacją i natężeniem głosu. Można, więc mówić zimo albo ciepło, ostro albo łagodnie, monotonnie albo dynamicznie, spokojnie albo nerwowo, cicho albo głośno itd. Czasem sposób mówienia jest dla odbiorcy ważniejszy niż przekazywana nie treść

10. Elementy środowiska fizycznego, w którym zachodzą procesy komunikowania, a przedewszystkim: rodzaj przestrzeni (np. ulica, schody, własny gabinet), organizacja i  wyposażenie przestrzeni (np. rodzaj umeblowania), warunki fizyczne (np. temperatura, hałas, oświetlenie).

ustne i pisemne:

- ustne – jest spersonalizowane. Można komunikat bardzo szybko przekazać. Nie zawsze możemy wrócić do tego komunikatu. Jest ulotny. Zapewnia większą kontrolę nad tym czy komunikat dociera do rozmówcy (odbiorcy), umożliwiając jednocześnie natychmiastowe sprzężenie zwrotne. Jest najbardziej efektywną formą przekazywania komunikatów prostych i nieskomplikowanych. Odbiorca może mieć trudności z precyzyjnym odtworzeniem słów nadawcy. Efektywność tej formy komunikowania spada, gdy w procesie komunikacji uczestniczą inne osoby bądź media. Stwarza jednak największe możliwości odbioru sygnałów niewerbalnych.

- pisemne – to forma komunikowania o bardziej sformalizowanym charakterze. Występuje ograniczenie typu czy?, kiedy? i w jaki sposób? wiadomość będzie odebrana. Sprzężenie zwrotne może być utrudnione lub w ogóle nie występować. Zaletą komunikowania pisemnego jest to, że wiadomości są utrwalone fizycznie. Komunikaty niewerbalne są tu przekazywane w minimalnym zakresie.

bezpośrednie i pośrednie:

- bezpośrednie – polega na osobistej styczności nadawcy i odbiorcy w postaci rozmowy, dyskusji, narady, wywiadu

- pośrednie – polega na wymianie informacji za pomocą różnorodnych nośników informacji: telefon, komputer, telewizja, radio, taśma, papier, płyta, dyskietka

b) ze względu na charakter relacji łączącej nadawcę i odbiorcę:

jednokierunkowe i dwukierunkowe

- jednokierunkowe – nadawca przekazując komunikat odbiorcy nie oczekuje sprzężenia zwrotnego (odpowiedzi) od odbiorcy. Są to komunikaty o charakterze rozkazu, polecenia, nakazu, komendy.

- dwukierunkowe – występuje gdy nadawcy zależy na utrzymaniu i wytworzeniu sprzężenia zwrotnego

symetryczne i niesymetryczne

- symetryczne – gdy zarówno nadawca jak i odbiorca mają podobny status (społeczny, zawodowy) lub nawet taki sam. Charakter wypowiedzi jest niewymuszony, bezpośredni, nieformalny, spontaniczny, nieregularny.

- niesymetryczne – gdy w rolach nadawców i odbiorców kontaktują się między sobą osoby o zróżnicowanym statusie. Ma ono przeważnie charakter sformalizowany, wymuszony, regularny, często pośredni, zwraca się większą uwagę na formę i precyzję przekazywanych informacji, jakość formy zależy często od rzeczywistego autorytetu osoby lub grupy mającej wyższy status.

formalne i nieformalne

- formalne - odbywa się na podstawie różnych uregulowań normatywno – prawnych. Uregulowania te określają kto, gdzie, kiedy, w jakiej sprawie, w jaki sposób i z kim powinien się kontaktować w celu wymiany informacji, a także w jakim charakterze bierze udział w procesie komunikowania (nadawca, odbiorca, pośrednik). W ramach struktur formalnych zachowania członków są dokładnie sprecyzowane i rygorystycznie egzekwowane.

- nieformalne – obejmuje wszelkie spontaniczne akty porozumiewania się ludzi (skróty, żargon zawodowy). 

Podobne prace

Do góry