Ocena brak

FLAUBERT GUSTAVE

Autor /Tarsylia Dodano /27.09.2012

ur. 12 XII 1821 w Rouen, zm.
8 V 1880 w Croisset k. Rouen, pisarz.

Po ukończeniu liceum w Rouen rozpoczął 1840 studia
prawnicze w Paryżu, które niebawem przerwał; nawiązał
natomiast kontakty z tutejszym środowiskiem lit., przyjaźniąc
się z T. Gautierem, G. Sand, I.S. Turgieniewem,
braćmi F. i J. de Goncourt, E. R e n a n em i H. Tainem. Po
odbyciu szeregu podróży po Europie, pn. Afryce i Bliskim
Wsch. osiadł w Croisset i poświęcił się pracy literackiej.

Wczesna twórczość F. nosi jeszcze cechy romantyzmu; są to
niewielkie powieści hist. Un secret de Philippe le Prudent
(P 1910), Chronique du Xe siècle (P 1910) i fantastyczne
Rêve d'enfer (P 1910), Quidquid volueris (P 1910), Smarh
(P 1910) oraz autobiograficzne opowieści Mémoires d'un
fou (P 1901) i Novembre (P 1910).

W latach 40-tych dokonuje
się ewolucja poglądów F.; z doświadczeń paryskich powstała
powieść L'éducation sentimentale (P 1869; Szkoła serca,
Wwa 1931; Szkoła uczuć, Wwa 1953, 19743 ) ; była to pierwsza
próba zanegowania zarówno ideowych jak i estetycznych
poglądów romantycznych; światu romantycznych marzeń
przeciwstawia realność codziennego życia, aby ukazać zakłamanie
i chorobłiwość tego urojenia. Poglądy filoz. i estetyczne F. kształtują się teraz pod wpływem empiryzmu,
filozofii przyrody i pozytywizmu; egzemplifikację ich miała
stanowić głośna powieść Madame Bovary (P 1857; Pani
Bovary, Wwa 1878, 19766). To studium mor.-psychol.
łączące w sobie realizm obrazu z subtelną analizą psychol.
miało spełnić podstawowe założenie sztuki F . : obiektywne,
pozbawione autorskiego subiektywizmu przedstawienie
praw świata, które posiadałoby niezaprzeczone wartości poznawcze; F. staje się zatem pierwszym prawdziwym pisarzem
naturalistycznym.

Wydźwięk pesymistyczny twórczości F. nadaje jego negatywny
stosunek do współcz. mu moralności i instytucji
s p o ł . ; znajduje to potwierdzenie w obszernym opowiadaniu
Histoire d'un coeur simple (w zbiorze Trois contes, P 1877;
Trzy powieści, Wwa 1914; Trzy opowieści, Wwa 19673)
i w niedokończonej powieści Bouvard et Pécuchet (P 1881;
Bouvard i Pécuchet, Wwa 1950), określonej przez F. jako
encyklopedia głupoty.

Za kontynuację nurtu romantycznego można natomiast
uważać jego powieści hist. Salammbô (P 1862; I-II, Wwa
1904-05, 1978 ) i Herodiada (w Trois contes).

Obsesyjnym
t e m a t em twórczości F., zainspirowanym przez obraz H.
Boscha, było Kuszenie św. Antoniego Pustelnika. Ten
poemat filoz.-rei., który miał dorównać Faustowi J.W.
Goethego, ma swoje 3 kolejne wersje i wydany został pt.
La tentation de saint Antoine (P 1874; Kuszenie świętego
Antoniego, Lw 1907) był po prostu, opartym na przykładach
symbolicznych obrazów kuszenia Świętego, przeglądem
myśli filoz. i mor. pozbawionym ostatecznych wniosków, co
nadaje mu wydźwięk sceptyczny.

Na kanwie legendy powstała
La légende de saint Julien L' Hospitalier (w Trois contes;
Legenda o św. Julianie Szpitalniku, Wwa 1922), w której
także w symbolicznych przedstawieniach pokus ukazuje
działanie tajemniczych, irracjonalnych sil, demonicznych
skłonności ludzkich, determinujących w sposób fatalistyczny
życie człowieka. Istotne znaczenie dla rozumienia poglądów
estetycznych F. ma jego korespondencja (Correspondance
I-IV, P 1887-93; Listy, Wwa 1957).

 

H. Friedrich, Die Klassiker des französischen Romans, Stendhal, Balzac, F., L 1939, 19706; B.F. Bart, The Moral of M. ..Saint Julien". Romanic Review 38(1947) 23-33; J. Parandowski. Gustaw F.. Wwa 1948; J. Suffel. Gustave F.. P 1958; J. de La Varende. F. par lui-même. P 1965; C. Gothot-Mersch, La genèse de ..Madame Bovary". P 1966; P.M. Wetherill, F. et la création littéraire. P 1967; M. Nadeau, Gustave F. écrivain, P 1969; V. Brombert, F. par lui-même, P 1971; J.P. Sartre, L'idiot de la famille. Gustave F. de 1821 à ¡857 I-III, P 1971-72; P. Danger, Sensations et objets dans le roman de F., P 1973; A. Hauser. F. i Zola, w: W kręgu socjologii literatury. Wwa 1977, II 276-294.

Podobne prace

Do góry