Ocena brak

FIORE, Flore, San Giovanni in Fiore (Kalabria)

Autor /Tarsylia Dodano /27.09.2012

Opactwo
macierzyste niezależnej kongr. benedyktyńskiej powstałej
w wyniku reformy cystersów przeprowadzonej przez Joachima
z Fiore.

1. O p a c t w o - pod wezw. św. Jana założył 1188 (lub
1189) Joachim z Fiore (po rezygnacji z urzędu opata w Santa Maria di Corazzo) w celu realizacji eremickiego
i d e a ł u życia; 1194 ces. Henryk VI wydał dokument wyznaczający
granice terytorium F., 1196 pap. Celestyn III
potwierdził fundację (fakt ten przyjmuje się za początek
nowego zakonu), a 1207 pap. Innocenty III nadał opactwu
przywilej —» egzempcji; 1221 uzyskało ono przywilej
— azylu i —> immunitet sądowy; dzięki poparciu papieży
i cesarzy F. stało się jednym z najważniejszych
opactw Kalabrii; do jego upadku przyczyniły się w XIII w.
wojny lokalne;

1251 pap. Innocenty IV powierzy! wizytację
i reformę F. opatom cysterskim, jednak przez —»
komendę kryzys jeszcze się pogłębił; 1525 grupa mnichów
(z przeorem Francesco di Notargiovanni) przeciwna
ekscesom opata opuściła F. i założyła w pobliżu Cosenzy
nowy klasztor Santa Maria del Soccorso (zw. również
Santa Maria di Natività). Działalność kolonizacyjna
F. doprowadziła do utworzenia 1530 miasta San Giovanni
in Fiore; po kasacie opactwa 1806 przez władze
napoleońskie zaginęła biblioteka klasztorna i archiwalia.

Z XlII-wiecznych budynków F. zachowała się apsyda
i krypta kościoła z umieszczonymi tam (po przeniesieniu
z San Martino di Giove) szczątkami Joachima z Fiore. Od
1929 trwają w F. prace restauracyjne.

2. K o n g r e g a c j a - U podstaw przeprowadzonej przez
Joachima z Fiore reformy w łonie cystersów stał krytycyzm
wobec monastycyzmu tradycyjnego (Cluny), przekonanie
o odchyleniu od pierwotnej reguły w zakonie cystersów,
a także jego własna koncepcja przyznająca, w mającym
wkrótce nadejść okresie Ducha Świętego, dominującą rolę
monastycyzmowi (z jego najwyższymi aspiracjami), jako
kulminacyjnemu punktowi doczesnego procesu ekonomii
zbawienia.

Poprzez reformę dążono do literalnego zachowania
—» benedyktyńskiej reguły w całej rozciągłości (bez
adaptacji, złagodzeń i przywilejów), do separacji od świata,
samotności, ubóstwa i życia kontemplacyjnego. Za życia Joachima
z Fiore powstało kilka klasztorów filialnych, m.in.
1200 Caput Album ( A l b a n e t o ) , 1201 San Martino di Giove
(zw. San Martino di Canale) i najważniejszy po F. - Fonte
L a u r e a t o ; po śmierci założyciela (1202) kongr. rozwijała się
szybko dzięki poparciu papieży Innocentego III, Honoriusza
III, a zwł. Grzegorza IX i Aleksandra IV; w okresie
największego rozkwitu w XIII w. liczyła ok. 40 domów męskich
i kilka żeńskich w Kalabrii, Apulii, Lukanii (dziś Basilicata),
Kampanii, Lacjum i Toskanii;

organizacja klasztorów
i ich wzajemne stosunki, system ekonomiczny i obserwancja
(z wyjątkiem większego stopnia surowości) z czasem
upodabniały się do pierwotnego modelu cysterskiego,
wskutek dwukrotnej rewizji pierwotnych konstytucji w
XIII w. (1206-14, 1251-59), przy czynnym uczestnictwie
opatów Cîteaux; od 2. pol. XIII w. zaznaczyły się w zakonie
symptomy upadku spowodowanego brakiem stabilności
polit., lokalnymi wojnami oraz oddaniem klasztorów w komendę.

Część klasztorów weszła w skład dominikanów
i kartuzów, część przeznaczono jako uposażenie kościołów
i kapituł; nieliczne, które przetrwały za aprobatą pap.
Piusa V, połączyły się ponownie z zakonem cystersów,
a 1632 weszły w skład nowo powstałej cysterskiej kongr.
kalabryjsko-lukańskiej; po dekrecie kasacyjnym B. Tanucciego
(1752-76 minister Ferdynanda IV) przetrwały tylko
opactwa San Giovanni di Fiore i F o n t e L a u r e a t o , zniesione
j e d n a k za rządów napoleońskich (1806-09).

 

M. Cassoni. La Badia Ninfana di San Angelo di Monte Mirteto, Rivista
storica benedettina 14(1923) 252-263, 15(1924) 51-77; C D . Ippolito, L'abate Gioacchino da F. L'archicenobio florense e le nuove ricerche storiche sulla vita del Gran Calabrese, Cosenza 1928; E. Buonaiuti, Gioacchino da F. I tempi, la vita, il messaggio, R 1931; G. Marchese, La Badia di Sambucina. Lecce 1932; M. Zappala, Gregorio IX e i monasteri forensi della Campagna e Marittima, w: Miscellanea di studi storici ad Alessandro Luzio IL Fi 1933, II 387-401; F. Caraffa, // monastero florense dì San Maria della Gloria presso Anagni. Con un'introduzione sui monaci forensi e i loro monasteri, R 1940; C. Baraut, Per la storia dei monasteri forensi, Ben 4(1950) 241-268; P. Bianchi, La Badia di San Pietro presso Camaiore, Ben 4(1950) 269-282; F. Russo. L'eredità di Gioacchino da F. La congregazione forense. Archivio storico per la Calabria e la Lucania 21(1953) 131-144; tenże, Gioacchino da F. e le fondazioni forensi in Calabria, Na 1959; C. Baraut, DHGE XVII 513-520.

Podobne prace

Do góry