Ocena brak

Filozoficzna gnoza judejska

Autor /Miecio Dodano /12.07.2011

W Aleksandrii doszło do „wymieszania” się idei judejskich i greckich, w wyniku którego na wybrzeżach Morza  Śródziemnego rozszerzył się judaizm zhellenizowany. Gnoza ta wyróżniała się  łączeniem postawy racjonalnej z religijną. Jej podstawę stanowiła doktryna zawarta w księgach uznanych jako  święte. Grecki dorobek filozoficzny był wykorzystywany do interpretacji doktryny kanonicznej w celu uracjonalnienia tradycji judejskiej. Filozofia grecka w formie gnozy judejskiej stałą się apokaliptyką przepowiadającą zbawienie  świata. Jej podstawą były judejskie księgi tłumaczone na język grecki zwane Septuagintą (zob. J. Legowicz,  Zarys historii filozofii, WP, Warszawa 1976, s. 119-123).     

Na uwagę zasługują filozoficzne poglądy Filona z Aleksandrii (ok. 30-13 r. p.n.e. - ok. 42-45 r. n.e.), twórcy synkretycznej doktryny formułowanej na podstawie judaizmu i filozofii greckiej (pitagoreizm, platonizm, stoicyzm). Przyjął on,  że Bóg jest bytem transcendentnym: kosmicznie (poza  światem ziemskim) i gnoseologicznie (poza możliwością poznania go przez człowieka). O Bogu można tylko powiedzieć,  że jest żyjącym Bogiem Izraela,  że jest bezcielesny, niematerialny, jedyny, niezłożony, wszechobecny,  że jest pełnią bytu poza wszelką determinacją. Niepoznawalny Bóg - zdaniem Filona - daje się poznawać człowiekowi jedynie poprzez swoje wytwory, a więc tylko  że jest, niemożliwe zaś staje się poznanie jego istoty. Bóg jest bytem prawdziwym w tym sensie, w jakim rozumieli byt eleaci, Platon i Arystoteles, a więc bytem jako takim. Filon zgadzał się z rozumieniem Boga jako bytu najogólniejszego, o którym mówili stoicy, czyli z jego bezjakościowym istnieniem, Absolutem. Wykorzystując platońskie pojęcia, określał Boga jako dobro i potęgę, nazywając go ojcem i stwórcą wszechrzeczy. Uważał on,  że Bóg stworzył  świat w wyniku własnej arbitralnej decyzji.  Świat powstał z materii chaotycznej, nieuporządkowanej, bezjakościowej, nieożywionej i nieokreślonej. Tworząc  świat Bóg posłużył się pośrednikami, siłami albo ideami, które  „w niezliczonej ilości otaczają Boga jak dworzanie monarchę”.     

Pierwszym jest Logos. Jest to umysł boży, archetyp, wzór wszelkich rzeczy, zawierający w sobie świat idei. Jest osobą, wysłannikiem Boga, pośrednikiem, Synem Bożym. Kolejnym ogniwem są aniołowie, słudzy Boga i pomocnicy Logosu. Są oni siłą opatrznościową i prawodawczą, będąc właściwościami Boga, jego myślami. Wszystkie wymienione byty pośrednie zapewniają łączność Boga - ducha czystego - z materią nieczystą, która jest siedliskiem wszelkiego zła i niedoskonałości. Bóg - jako czysty duch nie może się  łączyć bezpośrednio z nieczystą materią, byłoby to bowiem niegodne Boga.  

Podobne prace

  • Gnoza

    Ocena / Autor /Miecio
    Dodano /12.07.2011 praca w formacie txt

  • GNOZA

    Ocena / Autor /DomikB
    Dodano /07.11.2012 praca w formacie txt

  • Gnoza

    Ocena / Autor /Frydolin
    Dodano /25.12.2012 praca w formacie txt

  • GNOZA

    Ocena / Autor /Elwir
    Dodano /05.10.2012 praca w formacie txt

Do góry