Ocena brak

Filozofia i tomizm

Autor /Titussss Dodano /01.05.2013

W auli soborowej kardynał Paul-Emile Léger był zdania, że scholastyka nie przyjmie się wśród narodówniezachodnich i że sobór nie powinien zajmować stanowiska wobec systemów filozoficznych. Sobór teżnie omawiał filozofii chrześcijańskiej, ale zaznaczył, że Kościół od początku starał się Nowinę Chrystusowąobjaśniać z pomocą mądrości filozofów i należy filozofii nauczać w seminariach duchownych, zuwzględnieniem badań filozoficznych nowszej doby.

Sobór, mówiąc o potrzebie filozofii do wnikania w tajemnice zbawienia, zaznaczył ogólnie, że św. Tomaszama się tu za mistrza. Tomizm na ogół utrzymał się w nauczaniu teologicznym i był nadal uprawianyprzez katolickich filozofów. Podczas soboru powstała w Waszyngtonie dominikańska Fundacjaśw. Tomasza z Akwinu, by według zalecenia Leona XIII zrealizować wreszcie wydanie wszystkich dziełśw. Tomasza. Paweł VI nie przestał popierać tomizmu, uznając za słuszne określanie św. Tomasza jakoczłowieka każdego czasu. Kongregacja Wychowania Katolickiego wystosowała (1972) pismo do biskupówcałego świata o nauczaniu filozofii w seminariach duchownych, przedstawiając aktualne trudności wdziedzinie studiów filozoficznych i ich niezbędność dla formacji przyszłych kapłanów. Zachęcała do studiowaniafilozofii św. Tomasza, choć zaznaczyła, że zgodnie z duchem soboru należy uwzględnić takfilozoficzne osiągnięcia przeszłości, jak i współczesną myśl filozoficzną, Kościół bowiem akceptujezdrowy pluralizm filozoficzny.

Po dyskusji o aktualności tomizmu, prowadzonej też na Międzynarodowym Kongresie Tomistycznym(1974), teolog Edward Schillebeeckx pisał (w czasopiśmie Famiglia cristiana), że nauka tomistyczna,występując przeciw augustiańskim poglądom, wywołała pewnego rodzaju chrześcijańską sekularyzację,bo zaznaczała wartość rzeczy samych w sobie i analizowała rzeczy stworzone najpierw, zanim zaczęłamówić o Bogu. Możliwe, że w związku z tymi głosami Paweł VI w liście do generała dominikanów ponowił(1974) swe wypowiedzi o aktualności tomizmu.

Filozofowie katoliccy, zwłaszcza uprawiający zdrowy pluralizm filozoficzny, nie tylko korzystali z dawniejszychi nowszych kierunków filozoficznych, ale musieli ustosunkować się do tych z nich, które zagrażałyreligii i wierze. Nadal więc dokonywali konfrontacji z filozofią marksistowską, która w tymokresie przechodziła ewolucję, szczególnie w swym stosunku do religii. W Paryżu, pod redakcją salezjanina,profesora filozofii Giulia Girardiego, wydano (1967) encyklopedyczne opracowanie Chrześcijaniebadają ateizm. Krytycznie też oceniano filozoficzną koncepcję religioznawcy rumuńskiego pochodzenia,Mircei Eliadego, dotyczącą człowieka religijnego (homo religiosus). Zajmowano się ideą Boga u Jean-Paula Sartre’a, a J. Collins opublikował (1960) rozprawę Bóg we współczesnej filozofii.

Według francuskiej opinii, największymi katolickimi filozofami tego okresu byli: Hans Urs von Balthasar,filozof i teolog; Etieinne Gilson, nazwany po prostu filozofem chrześcijaństwa; Jean Guitton, którybył pierwszym świeckim audytorem na soborze; Gabriel Marcel, konwertyta; Jacques Maritain, tomistana wielką skalę; Karl Rahner, profesor filozofii, a potem teologii; Paul Ricoeur, przedstawiciel francuskiejszkoły fenomenologicznej.

Podobne prace

Do góry