Ocena brak

FILON Z ALEKSANDRII (25 p.n.e. – 50 n.e.)

Autor /Emil12345 Dodano /21.04.2011

Urodzony w Alekandrii

Zbudował system synkretyczny (żydowsko – grecki) z przewagą elementów żydowskich (wykorzystał wierzenia żydowskie, korzystał z pojęć greckich)

Napisał liczne dzieła, które się zachowały, w tym komentarze do Pięcioksięgu

Poprzednicy: teologia żydowska, grecka filozofia (Platon, pitagorejczycy, stoicy), Arystobul (II p.n.e. – żyd grecki), nieznany autor dzieła „O mądrości Salomona”

FILOZOFIA, ONTOLOGIA (METAFIZYKA)

 

FILOZOFIA – MONIZM SPIRYTUALISTYCZNY, GRADUALIZM

Cel filozofii– poznanie Boga, świat przedmiotem zainteresowania tylko jako dzieło Boga i jego objawienie

Wokół dostrzegamy dualizm– Bóg/ świat, duch/ materia, dobro/ zło; [punkt wyjścia filozofii]

Zadanie filozofii – odnaleźć jedność wszechświata, monizm [punkt dojścia]

Ponieważ Bóg, duch i dobro wydają się realniejsze od materii, to cały świat musi być natury boskiej -> monizm spirytualistyczny

Wcześniejsze systemy monistyczne sprowadzały byty wyższe do bytu niższego (Boga i ducha do materii) -> monizm materialistyczny

Zamiast sprowadzać świat materialny do duchowego, należy traktować różn

OGNIWA BYTU

Bóg – punkt wyjścia systemu

  • element grecki: absolut, niezależny, istniejący dzięki swojej naturze, jeden i niezłożony, niezmienny i wieczny, ponadczasowy, ponadprzestrzenny

  • element żydowski: osobowy, dobrotliwy, potężny, wszechwiedzący, niedostępny i niepojęty - transcendentny (epistemologicznie – nie do poznania, kosmicznie – poza światem; jest wyższy i doskonalszy od wszystkiego, co można poznać, od wszelkich pojęć; nie ma związku z niczym, co skończone), nie jest twórcą świata ze względu na jego niedoskonałość, lecz tylko twórcą Logosu

Logos - ponieważ między Bogiem a materią obserwujemy przepaść (zupełnie różne własności), świat materialny nie może być w szeregu bytów obok Boga, konieczne jest ogniwo pośrednie

  • element grecki: to idee, ale będące myślami Boga (nie istnieją samodzielnie, lecz w Bogu), są zarazem siłami bożymi, gdyż jako myśli Boga obracają się w czyn, przechodzą w świat i kształtują go (to dusza i rozum świata)

U Platona: ogniwo pośrednie to idee, istniejące samodzielnie

  • element żydowski: są osobą, aniołem, pośrednikiem między Bogiem a światem, jego wysłannikiem i zastępcom, drugim bogiem – jest stworzony przez Boga i dopiero on jest stwórcą świata, który kształtuje świat z materii

Filon połączył elementy Platońskie (idee), stoickie (siły), żydowskie (anioły), tworząc pojęcie Logosu

Materia – przeciwległy kraniec w stosunku do Boga:

  • element grecki (Platon): bezkształtna, bezwładna, bezduszna, pozbawiona określonych własności, potencja (mniej niż byt – z niej dopiero może powstać byt), jest znikoma bądź zła, więc nie może być stworzona przez Boga – jest odwieczna, Bóg nie stworzył ani materii, ani z materii świata

Bóg -> Logos -> Materia

Schemat aleksandryjski, porządkujący byty na drabinie wg ich doskonałości, stworzony przez Filona, od którego zaczęto koncentrować się na rozważaniu Logosu (a nie niedostępnego Boga czy też znikomej materii) i na którym budowano dalsze koncepcje metafizyczne w Aleksandrii.

PSYCHOLOGIA (NAUKA O DUSZY – ELEMENT ONTOLOGII)

DUSZA

Dusza to miejsce spotkania światów materialnego i boskiego.

Ma trzy części:

  • zmysłowa (czysto materialna) – część najniższa, odbierająca dane zmysłowe

  • Logos (część pośrednicząca) – intelekt niższy, dyskursywny, operujący zmysłowymi danymi

  • rozumna (wypływ bóstwa) – najwyższa, intuicyjna władza, zdolność oglądania Boga i chłonięcia światła bożego

W koncepcji duszy Plotyna widać elementy stoickie, platońskie, pitagorejskie. Odpowiada ona jego koncepcji bytu (monizm gradualistyczny)

ETYKA I TEORIA POZNANIA

ETYKA A METAFIZYKA

Metafizyka uczy, jak doskonały byt boski schodzi do niedoskonałego bytu cielesnego. Etyka uczy, jak człowiek (byt cielesny, jeden z najniższych tworów) ma dojść do doskonałego bytu boskiego. Etyka to odwrócenie metafizyki. Podobnie poznanie jest wspinaniem się do bytów wyższych, do Boga. [?]

ETYKA – JAK ŻYĆ DOBRZE?

Cel człowieka: zjednoczenie z Bogiem, dojście do doskonałości

Tylko rozumna dusza człowieka, i to po oderwaniu się od ciała, może dojść do doskonałości, a to możliwe jest w stanach ekstazy i kontemplacji. -> etyka transcendentna (cele), ekstatyczna (środki), heteronomiczna

TEORIA POZNANIA – JAK POZNAĆ PRAWDĘ?

Prawda jest jedna, w Bogu, i można ją osiągnąć tylko przez połączenie z Bogiem, a to możliwe jest w stanach ekstazy i kontemplacji (patrz -> etyka)

Człowiek swoimi siłami nie jest w stanie poznać prawdy, Bóg udziela człowiekowi pomocy przez objawienia, zawarte w Piśmie Świętym, które jest jedynym i niezawodnym źródłem poznania.

RODZAJE CNÓW I RODZAJE POZNANIA

Cnoty dzielimy na:

  1. cnoty kontemplacyjne (najwyższe)

  2. cnoty życia czynnego (niższe, przygotowujące)

Poznanie dzielimy na:

  1. poznanie kontemplacyjne (najwyższe)

  2. poznanie dyskursywne (niższe, przygotowujące)

PODSUMOWANIE

FILOZOFIA – teocentryzm, heteronomiczność (cel - poznanie Boga przez Pismo Święte)

ONTOLOGIA – monizm spirytualistyczny, gradualizm (byty są natury boskiej, tworzą drabinę bytów)

ETYKA I TEORIA POZNANIA – teocentryzm (osiągnięcie dobra i prawdy

WPŁYW

  • Filon wpłynął ma myśl żydowską (autorytet i wzór) oraz filozofię grecką (elementy wschodu), od jego czasu do filozofii greckiej weszły tendencje personifikujące, transcendentne, heteronomiczne i ekstatyczne

  • sformułował schemat gradualistycznej metafizyki i jego myśl stała się podłożem neoplatonizmu

Do góry