Ocena brak

Feudalizm we Francji - WPROWADZENIE PODDAŃSTWA CHŁOPA FRANKIJSKIEGO

Autor /dyzio Dodano /20.10.2011

Wzrost wielkiej posiadłości rolnej kosztem chłopów pozbawionych prawa własności ziemi szedł w parze z wtrąceniem ich w poddaństwo. Rujnowany drobny posiadacz nie tylko oddawał swój grunt wielkiemu właścicielowi ziemskiemu, lecz także popadał w osobista od niego zależność, tzn. tracił wolność. Przykładem tego może być treść listu chłopa oddającego się w poddaństwo:

\\\"Do Pana, brata mego (takiego to a takiego) Wszystkim wiadomo, że skrajna nędza i ciężkie troski nawiedziły mnie i zupełnie nie mam z czego żyć i w co się odziać. Dlatego też w największej nędzy mojej prośbie mojej nie odmówiłeś i wręczyłeś mi ze swoich pieniędzy (tyle i tyle) solidów, a ja nie mam z czego zwrócić tych solidów. Dlatego prosiłem wziąć w poddaństwo moją wolną osobę, abyś mógł robić ze mną wszystko, co masz prawo robić ze swoim niewolnikiem, a więc sprzedawać, karać i wymieniać.\\\"

Wolni chłopi mogli stawać się również zależni od wielkiego feudała na lżejszych warunkach, nie tracąc w pierwszym okresie swojej wolności osobistej i oddając się pod opiekę wielkiego posiadacza ziemskiego (tzw. komendacja od łacińskiego słowa commendatio - polecenie). Jest jednak rzeczą jasna, że zarówno komendacja chłopa, jak również uczynienie z niego prekarzysty jakiegoś magnata ziemskiego prowadziły do tych samych następstw, tj. do przekształcenia wolnego chłopa, a także jego potomstwa w chłopów poddanych.

Również państwo odgrywało aktywną rolę w tym procesie, o czym świadczy cały szereg edyktów Karola Wielkiego i jego następców. W swoich rozporządzeniach (kapitularzach od łacińskiego słowa capitula - artykuł, gdyż ujmowane były w formę artykułów) Karol poleca zarządzającym pilnować wolnych chłopów mieszkających w dobrach królewskich, nakładać na nich grzywny na rzecz dworu królewskiego i sądzić ich. W latach 818-820 wydano edykty, które przytwierdzały do ziemi wszystkich chłopów świadczących daniny, tzn. pozbawiały ich prawa swobodnego przechodzenia z jednej miejscowości do drugiej.

Karolingowie polecali chłopom rozstrzygać wszystkie spory w sądach pańskich i podporządkować się władzy seniorów. Wreszcie w kapitularzu z 847 r. wprost polecono, aby każdy wolny jeszcze człowiek, tj. przede wszystkim chłop, znalazł sobie seniora (pana). W taki sposób państwo czynnie współdziałało w utrwalaniu stosunków feudalnych w społeczeństwie frankijskim. Zależność chłopa od pana w feudalizmie stała się przyczyną bezwzględnego wyzysku. Podstawową masę zależnego chłopstwa stanowili chłopi poddani, którzy byli własnością feudałów, co prawda niepełną, bo panowie nie mieli prawa ich zabijać.

Chłopi poddani pozostawali w stosunku do feudała w zależności osobistej i gruntowej. Osobista zależność chłopa od pana przejawiała się m. in. w tym, że przejmując swój grunt w spadku, obowiązany był oddać feudałowi najlepsza sztukę bydła, musiał płacić za prawo wstąpienia w związek małżeński z kobieta poddaną innego pana i uiszczać jeszcze różne opłaty dodatkowe nakładane na niego samowolnie przez feudała. Władztwo gruntowe zaś, wyrażało się tym, ze chłop musiał płacić panu czynsz i odrabiać pańszczyznę. Jak duże były powinności chłopów poddanych względem feudałów przeczytać możemy w Poliptyku opata Irminona:

Z jednego tylko łanu chłopskiego (a było takich łanów w majątku klasztornym kilka tysięcy) opactwo Saint Germain des Pres Otrzymywało co roku:

o połowę byka lub cztery barany \\\" na służbę wojskową\\\"

o 4 solidy pogłówkowego

o 5 korców ziarna na paszę dla koni

o po 100 żerdzi i 100 gontów za korzystanie z klasztornego lasu

o po 6 kur z jajkami

o co trzeci rok - roczną owcę

o użytkownik takiego łanu obowiązany był orać pole klasztorne pod zboże jare i ozime trzy dni w tygodniu i wykonywać najrozmaitsze prace ręczne.

Chłop obowiązany był we wszystkich sprawach spornych zwracać się do sądu patrymonialnego, na czele którego stał sam feudał lub jego administrator. Zrozumiałe, że we wszystkich przypadkach pan gruntowy rozstrzygał spory na swoja korzyść. Ponadto właściciel ziemski miał jeszcze prawo pobierać wszelkiego rodzaju opłaty, takie jak drogowe, promowe, mostowe i inne. Sytuację chłopstwa pogarszały jeszcze klęski żywiołowe, z którymi wówczas nie umiano jeszcze walczyć, oraz nieustanne zamieszki feudalne, rujnujące gospodarstwa chłopskie.

Życie w feudalnej posiadłość. Istniało wiele stopni podległości, na przykład chłopi pańszczyźniani byli przywiązani do ziemi i musieli pracować na rzecz swego pana. W wielu przypadkach pan sam byt wasalem innego seniora, od którego w zamian za w wierność i posłuszeństwo otrzymywał ziemie i ochronę.

Podobne prace

Do góry