Ocena brak

FERDYNAND III Św.

Autor /Marcjan Dodano /26.09.2012

ur. 1198 w Sewilli, zm. 30 V 1252
tamże, król Kastylii i Leónu.

Był synem Alfonsa IX, króla Leónu, i Berengueli Kastylijskiej,
która zrezygnowała 1217 z tronu Kastylii na rzecz
F . ; po śmierci ojca 1230 F. połączył unią personalną obydwa
królestwa, ułatwiając ich wyzwolenie spod panowania Saracenów;
małżeństwo F. z Beatrycze Szwabską, a nast. z Marią
de Ponthieu wzmocniło jego stosunki z cesarstwem niem.
i królestwem Francji; prowadząc walkę z ekspansją islamu,
wspiera! pap. —» krucjaty;

wyzwolił Andaluzję, 1248 przyjął
hołd króla Maurów w Grenadzie, a 1249 zdobył Kadyks; choroba
przerwała mu przygotowania do wyprawy marokańskiej ;
na zdobytych ziemiach reaktywował bpstwa i parafie, nad
którymi Stolica Apost. oddała mu p a t r o n a t ; 1/3 część dochodów
król. przeznaczał na budowę klasztorów i świątyń (patronował
powstaniu kościołów katedralnych w Burgos,
León i Toledo);

sprowadził nowo powstałe zakony (franciszkanów,
dominikanów i trynitarzy); założył uniwersytet
w Salamance i otoczył mecenatem uniw. w Walencji oraz
studium gen. dominikanów w Valladolid; dla zabezpieczenia
praworządności rozpoczął prace nad kodeksem prawa
(wprowadzonym później przez syna Alfonsa X Mądrego);
odznacza! się cnotami chrzęść, rycerza i stal się wzorem
chrzęść, władcy.

W średniowieczu F. czczony był jako święty w Sewilli,
gdzie zosta! pochowany; po kanonizacji 1671 jego kult rozpowszechnił
się w całej Hiszpanii, a w XVIII w. we Włoszech
i in. krajach e u r . ; wspomnienie 30 V.

 

BHL 2898; ASanc Maii VII 276-404; F. Maccono. Vita di san F. re di Leone e di Castiglia. Mi 1924; C. Fernández de Castro. Vida del muy noble y santo rey F. de Castilla y León, Cadice 1948; D. Mansilla, DHGE XVI 1043-1048; tenże, BS V 624-627.

 

W i k o n o g r a f i i - przedstawiany jako król (gronostajowy
płaszcz i insygnia władzy), z kluczem (aluzja do zdobycia
Kordowy i Sewilli oraz do jego dewizy Bóg otworzy - król
wejdzie) lub z figurką Matki Bożej (aluzja do statuetki MB
z kości słoniowej, przechowywanej w skarbcu kaplicy król.
w Sewilli, którą F. zabierał z sobą na wyprawy wojenne).

W krużganku katedry w Burgos w zespole kamiennych
rzeźb z XIII w. wyobrażających członków król. rodziny,
znajduje się figura młodzieńczego F. (z psem leżącym u
stóp) podającego pierścień narzeczonej Beatrycze Szwabskiej;
z XIII w. zachowała się także miniatura tronującego
F. w Libro de las Estampas (biblioteka katedralna w León);
w belg. witrażach z pocz. XVI w. preferowano motyw F.
zabijającego smoka (m.in. w kościele kolegiackim w Lier
i św. Katarzyny w H o o g s t r a t e n ) ;

w XVII w. jego postać w
blasku świętości przedstawiali najwybitniejsi malarze hiszp.,
np. El Greco (Tronujący król, Luwr), F. Zurbarán (2 obrazy
w Luwrze), B.E. Murillo (Modlący się F., Prado; Popiersie
F. w kartuszu trzymanym przez anioły, katedra w Sewilli;
F. z insygniami władzy, biblioteka katedralna w Sewilli);
z XVIII w. pochodzi obraz pędzla G. Fliparta F. Kastylijski
otrzymuje klucze Sewilli (konwent salezjanów, Madryt),
z X I X w. - F. Maldarellego (ołtarz główny kościoła Franciszka
Ksawerego, Neapol).

 

Künstle II 227-228; Réau III 1, 492-493; A. Cardinali, BS V 627-628; L. Schütz, LCIk VI 235-236.

Podobne prace

Do góry