Ocena brak

FAZY ROZWOJU TOMIZMU

Autor /Billy Dodano /08.07.2011

Jak sądzą niektórzy historycy, Tomasz z Akwinu miał  świadomość oryginalności i odrębności swojej koncepcji bytu (zasadniczej sprawy w jego systemie filozoficznym), jednakŜe juŜ u jego bez-pośrednich uczniów i następców (np. u Idziego Rzymianina) nie została ona adekwatnie ujęta i przekazana. Z punktu widzenia egzystencjalnej  (gilsonow-skiej) interpretacji tomizmu dzieje filozofii tomistycznej to przewaŜnie dzieje odchodzenia od autentycznej myśli Akwinaty. NajbliŜszy mu był bodaj Tomasz Sutton, pod pewnymi względami Franciszek de Sylwestris z Ferrary, lecz szkoła tomistyczna szła po linii esencjalizujących komentarzy Kapreola, Kajetana i in-nych. Odnowienia, lecz zarazem zniekształcenia tomizmu dokonał - nie bez wpływu myśli Dunsa Szkota - F. Suarez (XVII w.). Znanym tomistą siedem-nastowiecznym był Jan od św. Tomasza. Później tomiści ulegali między innymi wpływom scholastyki protestanckiej (głównie Ch. Wolff, XVIII w.) i niektórych postaci myśli pokartezjańskiej.

Z reguły tomizm przybierał formę eklektycznego, zwerbalizowanego esencjalizmu. OŜywienie myśli tomistycznej natąpiło w XIX w., głównie dzięki działalności J. Balmesa (f 1848), jezuitów A. Dmowskiego, M. A.  Liberatore i innych. Zasadniczą rolę w odrodzeniu tomizmu odegrała (ale go nie zainicjowała!) encyklika Aeterni Patris (1879) papieŜa Leona XIII. Jest wysoce prawdopodob-ne,  Ŝe do jej inspiratorów naleŜał polski zmartwychwstaniec (sam nie będący tomistą) P. Semenenko (f 1886). Był to zrazu tomizm eklektyczny, przeniknięty wpływami szkotystycznymi i suarezjańskimi, dąŜący przede wszystkim do na-wiązania dyskusji z ówczesnymi szkołami i kierunkami filozoficznymi, do rozwinięcia w tomizmie problematyki epistemologicznej oraz  uwzględnienia stanu i pozycji nauk przyrodniczych w myśli współczesnej.

Po tej linii szedł głównie założony w 1888 r. przez D. Merciera (f 1926) Instytut Filozoficzny w Louvain (Belgia) i szkoła lowańska. Równocześnie rozwijano mediewistykę i uczono się na nowo czytać samego Tomasza. Mamy więc kolejno: bezpośrednio po Tomaszu okres walki o pozycję tomiz-mu wśród innych szkół późnej scholastyki, następnie pierwszy okres upadku, okres oŜywienia i wielkich komentatorów, drugi okres upadku (okres eklektyzmu i werbalizacji), wreszcie okres neotomizmu. Nie wszystko jednak w dziejach filozofii tomistycznej jest dostatecznie znane.

Podobne prace

Do góry