Ocena brak

Ewolucja ustrojowa II Rzeczypospolitej - Nowela sierpniowa

Autor /Miron Dodano /18.10.2011

Po przyjęciu dymisji rządu Kazimierza Bartla prezydent Mościcki powierzył misję stworzenia nowego gabinetu dotychczasowemu premierowi. 8 VI 1926r. rząd podjął na nowo działalność. Nie miał on wyraźnego oblicza i nie opierał się w zasadzie na stronnictwach sejmowych. Wobec tego, a także w związku z poważnym nadszarpnięciem autorytetu parlamentu spodziewano się, iż ciała ustawodawcze ulegną przekształceniu.

Choć sejm i senat zaakceptowały przewrót majowy, zachowały one większość, która wyłoniła obalony rząd Witosa. Mogło to prowadzić do dalszych konfliktów. Piłsudski nie chciał rozwiązywać sejmu i senatu, a chciał tylko przeprowadzić zmiany konstytucji. 16 VI 1926r. rząd Bartla przedłożył sejmowi projekt noweli konstytucyjnej, przewidujący nadanie prezydentowi prawa rozwiązywania sejmu i senatu, wydawanie dekretów w czasie przerw między sesjami sejmu , a także w normalnych warunkach na podstawie pełnomocnictw sejmowych.

Projekt ten nawiązywał do zasad głoszonych przez stronnictwa prawicy oraz centrum, co skomplikowało ich położenie. 5 VII 1926r. rozpoczęto debatę sejmową nad projektem rządowym, a 2 VIII sejm uchwalił ustawę zmieniającą konstytucję w kierunku proponowanym przez rząd. Wraz z tzw. "nowelą sierpniową" sejm uchwalił tez ustawę, upoważniającą prezydenta do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy w okresie do końca 1927 roku. Poparcie centrum i prawicy sejmowej dla noweli konstytucyjnej stworzyło paradoksalną sytuację, w której Piłsudskiego popierała jeszcze w zasadzie lewica, natomiast w niektórych sprawach centrum i prawica , które straciły oddech, gdyż marszałek zrealizował ich postulaty.

Rząd uzyskał więc swobodę realizowania dalszych planów "sanacji", a Piłsudski zręcznie stał się Wodzem Naczelnym, gdyż objął funkcje Generalnego inspektora, który na czas wojny stawał się automatycznie Wodzem Naczelnym.

Podobne prace

Do góry