Ocena brak

Ewolucja ustrojowa II Rzeczypospolitej - Dekret o naczelnictwie, rząd Józefa Piłsudskiego

Autor /Miron Dodano /18.10.2011

11 XI 1918 r. W kwaterze marszałka Ferdynanda Focha w Compiegne podpisano kapitulację Niemiec i zawieszenie broni na froncie wszchodnim.

Po wielu tygodniach starań różnych stronnictw i instytucji 10 XI 1918 r. do Warszawy wrócił zwolniony z Magdeburga Józef Piłsudski. Wszystkie stronnictwa polskie (poza lemica rewolucyjną) zażądały od Rady Regencyjnej przekazania mu władzy. Piłsudski był dla nich nie kwestionowanym przywódcą narodu, otoczonym legendą socjalistycznej młodości, czynu zbrojnego i twierdzy magdeburskiej. Prawica liczyła się z ogromna popularnością Piłsudskiego, a z odmiennością jego drogi życiowej i koncepcji politycznych godziła się sądząc, iż zdoła on skierować wysiłki społeczeństwa na budowę państwa, a przeciw rewolucyjnej anarchii. Sprzeczności polityczne nie przeszkodziły więc poświęceniu interesu grupowego kolejnych partii warstw społecznych dla sprawy konsolidacji narodowej. Rada Regencyjna podporządkowała się Piłsudskiemu, a następnie dekretem 11 XI 1918r. Oddała mu naczelne dowództwo nad wojskiem polskim. W myśl dekretu władze miał Piłsudski złożyć Rządowi Narodowemu z chwila jego powstania. W tych dniach Polacy uświadomili sobie w pełni fakt niepodległej Polski.

Powrót Piłsudskiego i objecie przezeń władzy wojskowej nie rozwiązało jednak problemu Kształtu przyszłego rządu. W tym czasie w Polsce istniały cztery ośrodki władzy: Rada Regencyjna, rząd lubelski, krakowska Polska Komisja Likwidacyjna i Rady Delegatów. Najsilniejszym dla Piłsudskiego oparciem mógł być rząd lubelski, składający się z POW oraz socjalistów i ludowców. Przystępując do tworzenia rządu Piłsudski porozumiał się z Daszyńskim i skłonił go do rozwiązania gabinetu lubelskiego i przyjazdu do Warszawy. W następnych dniach rozmawiał a wieloma działaczami politycznymi, postanawiając nadać rządowi charakter szerokiej koalicji wszystkich ugrupowań z uwydatnioną działalnością socjalistów i przedstawicieli ruchu ludowego oraz bezpartyjnych fachowców. Ich celem miało być sprawowanie władzy tymczasowej, do czasu zwołania Sejmu Ustawowaczego. Misję utworzenia takiego rządu powierzył Piłsudski Daszyńskiemu.

Ponieważ jednak wszyscy się burzyli, Piłsudski ostatecznie polecił sformatowanie komitetu koalicyjnego Jędrzejowi Moraczewskiemu. Moraczewski mianował 15 ministrów rezerwując dalsze 4 teki dla ludowców Witosa i poznańskich narodowych demokratów. W skład rządu Moraczewskiego weszło 6 socjalistów. Po utworzeniu gabinetu Moraczewski wydał dekret wprowadzający m. in. 8-godzinny dzień prac i ubezpieczenia na wypadek choroby. W tym czasie Piłsudskiemu przyznano stanowisko Tymczasowego Naczelnika Państwa, a co za tym idzie Piłsudski miał władzę niemal dyktatorską. Rząd Moraczewskiego odcinał się od rewolucji i podkreślał swe dążenie do ugruntowania ustroju Polski na zasadach demokracji parlamentarnej. Głównym zagadnieniem było zagadnienie sejmu, do którego wybory wyznaczono no 26 I 1919.

Podobne prace

Do góry