Ocena brak

Ewolucja Ukł. Pokarmowego

Autor /Lucjan Dodano /06.10.2011

-ryby- przewód pokarmowy ma budowę typową dla przeciętnego kręgowca. Ryby pobierają zróżnicowany pokarm, stąd np. u drapieżników wyróżniamy liczne zęby. Ryby nie wydzielają śliny i nie posiadają umięśnionego języka. Pokarm przechodzi bez obróbki do krótkiego przełyku i dalej do żołądka. Jelita ryb mięsożernych są krótkie, u roślinożernych tworzą dość liczne pętle. Dla ryb chrzęstnoszkieletowych charakterystyczny jest spiralny fałd w jelicie środkowym, zwiększający powierzchnię trawienia i wchłaniania. Szczególną cechą u ryb kostnoszkieletowych jest rozwinięty uchyłek przełyku- pęcherz pławny- narząd hydrostatyczny.

-płazy- dorosłe osobniki chwytają i połykają pokarm w całości. Zęby stożkowate lub haczykowate są przyrośnięte do kości- u form uzębionych. Do bezzębnych zaliczmy np. ropuchy. Otwór gębowy prowadzi do jamy gębowo-gardzielowej. Uchodzą do niej także nozdrza wewnętrzne, trąbka Eustachiusza oraz przewody wyprowadzające gruczołów śluzowych. Te dwa ostatnie twory pojawiły się po raz pierwszy-ma to związek z lądowym trybem życia. Jama gębowa nie jest oddzielona od jamy nosowej podniebieniem wtórnym. Z krótkiej gardzieli wychodzi przełyk prowadzący do słabo wykształconego żołądka. Następnie pokarm przechodzi do dwunastnicy i dalszej części poskręcanego jelita cienkiego. Jelito cienkie kończy się specjalnym fałdem oddzielającym je od jelita prostego- to uchodzi do steku.

-gady- w jamie gębowej węży i jaszczurek znajduje się długi i ruchliwy język. Spełnia on rolę czucia i dotyku, smaku oraz węchu. Do jamy ustnej wchodzą gruczoły ślinowe, a u części węży i jednego rodzaju jaszczurek gruczoły jadowe. Żołądek większości gadów jest dobrze rozwinięty, ponieważ nie potrafią one skutecznie rozdrabniać pokarmu. Gady roślinożerne posiadają dobrze rozwinięte jelito ślepe. Wszystkie gady posiadają kloakę.

-ptaki- wielki sukces ewolucyjny u ptaków to zdolność wykorzystywania różnorodnych pokarmów. Brak zębów spowodował, że dziób służy do pobierania pokarmu- całych porcji, albo rozszarpanych szczątek. Brak uzębienia jest bardzo niekorzystny dla ptaków, dlatego ogromną rolę spełnia żołądek- ma budowę dwuczęściową. W pierwszej części intensywnie wydzielane są soki trawienne- żołądek gruczołowy. Druga jest silnie umięśniona- w niej odbywa się miażdżenie i rozcieranie pokarmu- żołądek mięśniowy. U wielu gatunków- przełyk uległ rozszerzeniu w wole, gdzie ma miejsce wstępne rozmiękczani pokarmu. Niektóre ptaki połykają drobne kamienie (gastrolity), które spełniają w żołądku funkcję rozcierania pokarmu. Długość jelita ptaków zależy od pokarmu. Jelito zawsze kończy się w steku (kloace). Jest to rozwiązanie klasycznie gadzie- do kloaki uchodzą moczowody i nasieniowody (u samic lewy jajnik)

-ssaki- odżywiają się bardzo zróżnicowanym pokarmem. Wynika to z tego, że posiadają bardzo sprawny aparat obróbki pokarmowej. Przewód pokarmowy u ssaka zaczyna się jamą gębową otoczoną umięśnionymi wargami. Wtórne podniebienie kostne oddziela jamę gębową od jamy nosowej. Umożliwia to niezależne żucie pokarmu i oddychanie. W jamie gębowej znajduje się heterodontyczne uzębienie i mięsisty język. Połykany pokarm- zwilżony wydzieliną ślinianek- trafia do rury przełyku, a stamtąd do żołądka (czterokomorowego-żwacz, czepiec- znajdują się tutaj liczne bakterie i orzęski zdolne do trawienia celulozy; ksiąg, trawieniec) z niego przechodzi do dwunastnicy, do której uchodzą wydzieliny trzustki i wątroby. Dalsze trawienie oraz wchłanianie odbywają się w jelicie cienkim.

W jelicie grubym ma miejsce resorpcja wody i formowanie mas kałowych. Przewód pokarmowy kończy się odbytnicą. U wielu kręgowców roślinożernych na granicy jelita środkowego i tylnego jest uchyłek- jelito ślepe- w nim odbywa się trawienie symbiotyczne.

Podobne prace

Do góry