Ocena brak

Ewolucja podziałów administracyjnych w Królestwie Polski 1815 - 1914

Autor /Adolf Dodano /11.08.2011

Utworzone w 1815 roku Królestwo Polskie – dekretem carskim ustanowił Rząd Tymczasowy Królestwa Polskiego oraz Tymczasową Radę Stanu. Rząd tymczasowy składał się z pięciu namiestników królewskich i działał kolegialnie. Dekretem z 20 maja 1815 roku utworzono również władze ministerialne. Były to dwa Ministerstwa: Przychodów i Skarbu oraz Spraw wewnętrznych.

W 1815 roku cesarz Aleksander I nadał Królestwu Polskiemu Ustawę konstytucyjną. W odniesieniu do administracji zastosowano zasadę całkowitej niemal kolegialności zarządu i to na szczeblu centralnym jak i terytorialnym. W latach 1815-1830 Królestwo Polskie było monarchią konstytucyjną. Po upadku powstania listopadowego doszło do faktycznego zawieszenia konstytucji Królestwa Polskiego. W odniesieniu do rządu nastąpiły jednak istotne ograniczenia.

Radzie Administracyjnej przewodniczyć miał namiestnik. Rada Stanu podporządkowana została Radzie Państwa Cesarstwa Rosyjskiego , pozostawiono jedynie trzy Komisje Rządowe. W zakresie administracji terenowej utrzymano dotychczasowy podział terytorialny na województwa, obwody, powiaty i gminy. W 1837 roku województwa przemianowano na gubernie a w 1842 roku obwody na powiaty zaś powiaty na okręgi. W miastach urzędy municypalne przemianowano na magistraty. W latach 1861-62 samorząd terytorialny został powierzony radom gubernialnym i radom powiatowym. W zbiorowych gminach wiejskich wprowadzono na wzór rosyjski samorząd,  który tworzyły: zgromadzenie gminne, wójt, urząd i sąd gminny.

W gromadach natomiast : zgromadzenie gromadzkie i starosta. Ukazem cesarskim z 25 lutego 1864 roku utworzony został Komitet do Spraw Królestwa Polskiego, którego celem była likwidacja istniejących jeszcze odrębności w administracji. Bezpośredni nadzór powierzono Komitetowi Urządzającemu. Rezultatem prac obu komitetów było zniesienie w 1867 roku Rady administracyjnej, Rady stanu oraz komisji rządowych. Odtąd wszystkie instytucje w Królestwie podlegały strukturom administracji centralnej Cesarstwa Rosyjskiego.

Podobne prace

Do góry