Ocena brak

EWOLUCJA KIERUNKÓW I INTENSYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ WYMIANY KAPITAŁU

Autor /Zachary Dodano /05.01.2012

Międzynarodowa wymiana kapitału jest utożsamiana z transakcjami kapitałowymi ujmowanymi w bilansie płatniczym. Polegają one na transferze siły nabywczej z kraju za granicę i z zagranicy do kraju. Mogą być spowodowane, np. zakupem towarów i usług za granicę, udzielaniem lub otrzymywaniem pożyczek, płatnościami odszkodowań, itp.

Typy transferów:

  1. nieodpłatne i bezzwrotne – kraj dokonujący transferu przekazuje zagranicy część swego dochodu narodowego lub majątku bez konieczności zwrotu. Inaczej określane mianem jednostronnych ruchów kapitału.

  2. Nieodpłatne, zwrotne – warunek zwrotności decyduje, że nie są one tak korzystne dla kraju zasilanego jak poprzednie. Głównie są to pożyczki finansowe, nie oprocentowane na cele rekonstrukcji gospodarczej,

  3. Odpłatne, bezzwrotne – tzw. wieczne kredyty (bardzo rzadkie, np. angielskie konsole – papiery dłużne wyemitowane przez rząd brytyjski w 1751r.),

  4. Odpłatne, zwrotne – najbardziej typowe i najczęściej występujące w obrocie międzynarodowym. Mają formę oprocentowanych kredytów i przynoszących dochód lokat majątkowych za granicą.

Pojęcie międzynarodowych ruchów kapitału można objąć wszelkie te transakcje kapitałowe, które dokonywane między podmiotami krajowymi i zagranicznymi powodują zmianę wysokości lub struktury salda należności i zobowiązań danej gospodarki wobec zagranicy.

Motywy ruchów kapitału: polityczne, humanitarne, ekonomiczne (jako lokaty kapitałowe):

  • niższe koszty inwestycji i produkcji,

  • możliwość wyższej stopy zysku,

  • zapewnienie dostępu do źródeł surowców,

  • istnienie granic dla ekspansji wewnętrznej kraju,

  • obejście barier celnych,

  • zróżnicowanie cen,

  • względy podatkowe (ulgi),

  • przewaga technologiczna (jej wykorzystanie),

  • zdobycie zagranicznych rynków zbytu,

  • względy spekulacyjne,

  • różnice w wysokości stóp procentowych,

  • poprawa struktury lokat kapitałowych,

  • różnice w stabilizacji stosunków politycznych i ekonomicznych,

  • produkcja dla państwa macierzystego.

Typowe przepływy kapitału dokonują się między:

1. państwami krajowymi i zagranicznymi:

- przez kredyty kupieckie, kredytowanie eksportera przez importera,

- przez inwestycje bezpośrednie (długoterminowe ulokowanie kapitału w celu uzyskania wpływu na działalność państwa i zysków z tego tytułu)

2. bankami:

- przez finansowanie i refinansowanie kredytów w handlu zagranicznym

- kredyty finansowe (dla banków innego kraju)

3. instytucjami rządowymi:

- przez dotacje (dary),

- transfery warunkowo zwrotne

- kredyty

4. podmiotami krajowymi, a międzynarodowymi instytucjami finansowymi, np. MBOiR, MFW:

- forma kredytów, pożyczek

5. ściągania kapitału z obcych rynków kapitałowych (przez zakup akcji, obligacji)(podmiotami krajowymi i zagranicznymi rynkami papierów wartościowych)

Z innego punktu widzenia można też wyróżnić następujące warianty przepływu (biorąc pod uwagę status prawny uczestników transakcji): przepływ od:

  • publicznych eksporterów do publicznych importerów kapitału,

  • publicznych eksporterów do prywatnych importerów kapitału,

  • prywatnych eksporterów do prywatnych importerów kapitału,

  • prywatnych eksporterów do publicznych importerów kapitału.

Ze względu na kierunek ruchów kapitału wyróżniamy: eksport kapitału i import.

Lata 1820-1945 skala przepływu kapitału mała w stosunku do wielkości obecnych. Na początku lat 30 niewypłacalne były kraje Ameryki Łacińskiej. Lata ’80 – zadłużenie stało się jawnym problemem, gdy w słabo rozwiniętych państwach Europy Środkowej i Wschodniej wystąpiły trudności płatnicze o niespotykanej skali. W 1982r. zadłużenie krajów trzeciego świata wynosiło 626 mld $, podczas gdy w 1971r. wynosiło 90 mld $. W latach 1976-1982 zadłużenie krajów słabo rozwiniętych rosło średnio o 20% rocznie. Na początku lat 80 w krajach rozwiniętych nastąpiło też załamanie koniunktury. Doprowadziło to do wzrostu importu z krajów słabo rozwiniętych. Po 1982r. ograniczono dopływ kredytów do krajów słabo rozwiniętych. Są one od 1984r. eksporterem kapitału, a ich zadłużenie wzrasta.

Podobne prace

Do góry