Ocena brak

Europejski model kontroli konstytucyjności prawa

Autor /Honorat Dodano /13.12.2011

Cechy:

  • Powierzenie funkcji ochrony konstytucji jednemu, samodzielnemu (wyodrębnionemu z sądownictwa powszechnego i niezależnemu od legislatywy) organowi państwowemu, tzw. kontrola skoncentrowana. Jego podstawową kompetencją jest kontrola zgodności prawa z konstytucją, chociaż może rozstrzygać także inne sprawy związane ze stosowaniem konstytucji: spory federalne, odpowiedzialność za naruszenie konstytucji (Włochy), spory wyborcze (Francja, Portugalia).

  • Przedmiot kontroli konstytucyjności, obejmujący na ogół wszystkie pozakonstytucyjne normy prawne. Tylko wyjątkowo konstytucje wyłączają spod kontroli niektóre akty prawne (np. w Turcji umowy międzynarodowe, wyraźnie wskazane ustawy i niektóre akty prezydenta) lub - jak we Francji – przyjęty tryb kontroli (wstępna) uniemożliwia badanie konstytucyjności innych niż projekty ustaw aktów prawnych. Częściej (Włochy, Hiszpania) spotykamy kontrolę przedmiotowo ograniczoną do enumeratywnie wyliczonych kategorii aktów.

  • Poddane kontroli konstytucyjności akty prawne oceniane są kompleksowo – zarówno z punktu widzenia zgodności ich treści z konstytucją oraz kompetencji uprawnionego organu do wydania aktu prawnego, jak i dochowania określonego trybu przy ich stanowieniu.

  • Abstrakcyjność, polegająca na sprawowaniu kontroli w oderwaniu od indywidualnych przypadków stosowania prawa i zakwestionowaniu normy prawnej w oparciu o ogólne przekonanie o jej niekonstytucyjności. Prawo inicjatywy posiadają wyłącznie organy państwowe. Szczególną instytucją kontroli konkretnej jest skarga konstytucyjna, pozwalająca jednostce na uruchomienie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

  • W systemie kontynentalnym akt może podlegać zarówno kontroli następczej, jak i wstępnej (prewencyjnej), czyli dokonywanej na wcześniejszych etapach powstawania lub uzyskania przez niego mocy obowiązującej.

  • Prawne skutki orzeczeń o niekonstytucyjności normy prawnej mają bezwzględnie obowiązujący charakter, wyrażający się eliminacją danej normy z systemu prawnego.

Podobne prace

Do góry