Ocena brak

ETYKA - Moralność jako spełnienie się życia ludzkiego

Autor /Alojzy Dodano /08.08.2011

Jakie są więc podstawowe elementy składające się na życie ludzkie i stanowiące ludzką moralność?Samo słowo “moralność” pochodzi od łacińskiego rzeczownika mos, moris, które znaczy: reguła, przepis, zwyczaj, obyczaj.

Mianem moralności określa się nasze postawy, czyny i działania, nasze życie, widziane pod kątem dobra i słuszności. W nieco innym znaczeniu przez moralność rozumiemy przekonania dotyczące tego, jak żyć i postępować, co jest dobre, a co złe.

1. Fakt występowania dobra i zła moralnego

Tak więc po pierwsze trzeba podkreślić fakt, że człowiek odróżnia dobro od zła i zgodnie z tym działa. Posiada on zatem jakąś wolność wyboru, może działać lepiej lub gorzej, może wybierać między różnymi dobrami. 

2. Celowość działania

Po drugie konieczne jest uznanie, że człowiek zawsze kieruje się w swym postępowaniu ku czemuś, działa dla jakiegoś celu, dąży do osiągnięcia czegoś. Cel (czyli motyw) wyznacza także odpowiedni sposób i przebieg działania, które nadaje się do osiągnięcia tegoż celu.

3. Potencjalność bytu ludzkiego

Wskazuje to, po trzecie, na podstawowy fakt względnej niepełności człowieka, a z drugiej możliwość rozwoju: dostrzeżony brak czegoś (czyli potrzeba) jest subiektywnym powodem działania. To, dzięki czemu dokonuje się zaspokojenie potrzeby i uzupełnienie braku, a tym samym rozwój i udoskonalenie człowieka, jest dobrem.

Zatem człowiek z natury jest przypisany do wielu rzeczy i niezbędnych działań - czyli ogólnie mówiąc dóbr, które są mu konieczne do życia i wielorako je doskonalą. Szczęście polegać będzie na osiągnięciu najwyższego i najdoskonalszego z nich.

W sensie ścisłym więc nie ma czegoś takiego jak modna ostatnio “samorealizacja” - człowiek nie może dać sobie tego, czego nie posiada. Wyklucza to także poszukiwanie szczęścia w samym sobie - co zdają się sugerować praktyki mistyczne Wschodu.

4. Osiągalność spełnienia - eudajmonii - celu ostatecznego

Po czwarte, ów stan spełnienia, czyli szczęścia, musi być możliwy do osiągnięcia, aby, jak powiada Arystoteles, “dążenie człowieka nie było próżnym i daremnym” (EN, 1094a25), a życie bezustanną pogonią za poszczególnymi dobrami cząstkowymi nie będącymi w stanie zaspokoić całościowo dążeń człowieka.

5. Fakt doskonalenia władz

Po piąte człowiek może doskonalić się w spełnianiu swych czynności - nie tylko poznawczych czy wytwórczych, artystycznych i technicznych, ale także w działaniu, czyli na płaszczyźnie moralnej.

Wynika z tego, że człowiek musi działać odpowiednio usprawniony ku właściwym sobie dobrom, takim, przez zdobycie których będzie mógł spełnić się we wszystkich swych aspiracjach i na miarę swojego człowieczeństwa. W tradycji takie usprawnienia wszelkiego ludzkiego działania nazywano cnotami. 

Podobne prace

Do góry