Ocena brak

Etapy i efekty rokowań rozbrojeniowych

Autor /Arnold Dodano /24.07.2011

Rokowania zbrojeniowe rozpoczęły się wkrótce po zakończeniu II wojny św. W 1952 powołano Komisję Rozbrojeniową działającą w ramach Rady Bezpieczeństwa ONZ. W 1959 POSZERZONO SKŁAD Komisji rozbrojeniowej powołano Komitet Dziesięciu Państw, który zaprzestał działalności w 1960. Na XVI sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w 1961 powołano Komitet Rozbrojeniowy 18 Państw z siedzibą w Genewie (od 1962 Konferencja Komitetu Rozbrojeniowego 18 Państw). W latach 1969, 1975, 1978 jego skład powiększono do 40 państw, w tym wszystkie dysponujące bronią jądrową. Komitet nie jest organem ONZ, ale utrzymuje z nią ścisłe kontakty.

Debaty w Komitecie przyczyniły się do sukcesu rokowań w sprawie zwarcia układu o zakazie prób z bronią jądrową w atmosferze, przestrzeni kosmicznej i pod woda w 1963 Komitet doprowadził do zawarcia układu o nieproliferencji broni jądrowej, układu w sprawie wykorzystania w celach pokojowych przestrzeni kosmicznej oraz układu o dezatomizacji dna oceanów. W wyniku prac Komitetu Rozbrojeniowego osiągnięto porozumienie, w którym po raz pierwszy sygnatariusze zobowiązali się do likwidacji określonego rodzaju broni. Była to konwencja o zakazie badań, produkcji i magazynowania broni bakteriologicznej (biologicznej) w 1972.

Pogorszenie się stosunków radziecko-amerykańskich i wzrost napięcia międzynarodowego w pierwszej połowie lat 80-tych przyczynił się do osłabienia dialogu rozbrojeniowego. Nadal prowadzono rokowania rozbrojeniowe na forum 6 gremiów: rokowania między ZSRR i USA w sprawie broni rakietowej średniego zasięgu w Europie ("eurorakiety") rozpoczęto 30 XI 1981; Rokowania między ZSRR, USA i Wielka Brytanią w Genewie dotyczące całkowitego zakazu prób z bronią jądrowa rozpoczęto 13 VII 1977; Rokowania uczestników- KBWE w SPRAWIE- środków budowy zaufania, bezpieczeństwa oraz rozbrojenia, rozpoczęte 17 I 1984 w Sztokholmie; Wiedeńskie rokowania rozbrojeniowe 12 państw NATO i 7 państw Organizacji Układu Warszawskiego. Na przełomie 1985 i 1986 nastąpiła poprawa w stosunkach radziecko-amerykańskich, co wpłynęło na ożywienie tempa rokowań rozbrojeniowych.

W styczniu 1986 ZSRR przedstawił plan likwidacji broni jądrowej do 2000 (plan Gorbaczowa). W kwietniu 1986 ZSRR wystąpił z propozycja w sprawie redukcji sił zbrojeń konwencjonalnych w całej Europie od Atlantyku po Ural, obejmującej wszystkie siły lądowe i lotnictwo taktyczne państw euroatlantyckich oraz USA i Kanady włącznie z taktyczną bronią jądrową. 8 V 1987 z propozycja redukcji sił zbrojnych i zbrojeń w Europie wystąpiła Polska (plan Jaruzelskiego). 8 XII 1987 USA i ZSRR podpisały układ o likwidacji rakiet średniego i krótkiego zasięgu. Po zakończeniu rokowań w Wiedniu w sprawie redukcji sił zbrojnych i zbrojeń w Europie Środkowej w 1989 podjęte zostały nowe negocjacje zakończone po kilku miesiącach podpisaniem traktatu w sprawie zbrojeń konwencjonalnych. Porozumienie podpisało 16 państw NATO i 6 państw Układu Warszawskiego (Paryż, 19 XI 1990).

EFEKTY: Wynikiem negocjacji w sprawie ograniczenia zbrojeń po II wojnie św. Jest około 40 porozumień rozbrojeniowych. Rokowania rozbrojeniowe nie doprowadziły do rozbrojenia powszechnego i całkowitego, które postulowała przyjętą w 1959 r. rezolucja ZO ONZ. Hamowały rozwój najbardziej niebezpiecznych broni. Oddalały ryzyko przypadkowego konfliktu, tworzyły obszary zmniejszonego napięcia polityczno-militarnego. Dzięki wynegocjowanym umowom wyścig zbrojeń nie przyjął takich rozmiarów, jakie mógłby osiągnąć, gdyby nie istniały żadne zobowiązania. Doprowadziły tez do uświadomienia sobie przez społeczność międzynarodową niebezpieczeństw związanych z konfliktami zbrojnymi i inspirująco oddziaływały na te siły polityczne, które dążą do stworzenia właściwych form współżycia międzynarodowego.

Podobne prace

Do góry