Ocena brak

Estrogeny - struktura, biosynteza, przedstawiciele, transport we krwi, receptory, metabolizm obwodowy, płciowe i pozapłciowe efekty działania, metody diagnostyki laboratoryjnej

Autor /Apollo Dodano /28.02.2012

 

Powstają z męskich hormonów płciowych -> Kluczową reakcją dla powstawania estrogenów jest aromatyzacja pierścienia A w układzie cyklopentanoperhydrofenantrenowym testosteronu w efekcie czego powstaje 17-β-estradiol.

Z androstendionu powstaje estron, ta frakcja jest szczególnie nasilona w tkankach obwodowych, głównie w skórze, wątrobie i tkance tłuszczowej żółtej. Trzecią substancją z grupy estrogenów jest estriol, obecny u kobiety ciężarnej - produkowany jest przez łożysko. W okresie ciąży wytwarzanie estriolu jest 1000 razy większe niż poza jej okresem – dobry marker ciąży i rozwoju płodu.

  • estron (E1) – głównie pojawia się w menopauzie, powstaje również po owaroktomii

  • estradiol (E2) – główny estrogen jajnikowy

  • estriol (E3) – powstaje w okresie ciąży w łożysku, w wyniku konwersji androstendionu,

Działanie:

I. PŁCIOWE

  • macica – w fazie folikularnej jest przygotowanie macicy do ewentualnego zapłodnienia, przerost błony śluzowej, zwiększona synteza białek, zwiększenie ukrwienia macicy

  • jajowód – wzrost liczby komórek urzęsionych nabłonka jajowodu

  • pochwa – wzrost postępowy komórek powierzchniowych śluzówki pochwy

  • sutek – blok tkanki gruczołowej sutka, bóle piersi (mastodynie)

  • działanie na oś podwzgórze – przysadka – gonady – w obrębie przysadki raz działają hamująco a raz pobudzająco

II. POZAPŁCIOWE

  • anaboliczny wpływ na gospodarkę wapniem – szczególnie w zakresie tkanki kostnej, estrogeny pozwalają na osiągnięcie dużej szczytowej masy kostnej

  • wpływ na gospodarkę lipidową – korzystny! – obniża się LDL, rośnie HDL

  • wpływ na gospodarkę węglowodanową – hiperglikemizująco

  • wpływ na gospodarkę mineralną - tak jak w innych steroidach

  • wpływ na gospodarkę Ca-P – powodują wzrost wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego w wyniku aktywacji 1-α-hydroksylazy w nerce (powstaje więcej aktywnej witaminy D) -> dodatni bilans wapniowy -> zatrzymanie Ca w osoczu -> korzystny wpływ na gospodarkę wapniową -> sprzyja kościotworzeniu -> TYLKO ENDOGENNIE!!!

  • układ krzepnięcia – nasilenie syntezy białek układu krzepnięcia, zwłaszcza fibrynogenu, oraz układu protrombiny (niekorzystny – źródło: egzogennie podane estrogeny -> zakrzepica żył z żylakami)

  • wpływ na ścianę naczyń krwionośnych – śródbłonek: zwiększenie syntezy NO i prostacykliny -> efekt wazodilatacyjny, komórki mięśni gładkich: receptor wyłącznie dla estradiolu, jego pobudzenie powoduje że miocyty nie chcą proliferować. W okresie menopauzy, kiedy [estradiolu] się zmniejsza, tego wpływu hamującego również ubywa i SMC zaczynają proliferować. Dlatego podstawowe znaczenie w momencie wejścia w fazę menopauzy ma podjęcie terapii estrogenowi-gestagenowej.

  • wpływ na białka transportujące – stymulująco, najsilniej na SHBG.

Transport:

  • albuminy60%

  • SHBG – 38%

  • frakcja wolna – 2%

W okresie menopauzy zaleca się podjęcie terapii estrogenowi-gestagenowej. Osteoblasty są silnymi stymulatorami osteroklastów do kościożarcia  . Mediatorem jest IL-6. Pod wpływem estrogenów osteoblasty nie produkują interleukiny 6.

Zastosowanie:

Patologie:

Do góry