Ocena brak

ERVING GOFFMAN (1922 - 1982)

Autor /Ivan Dodano /28.07.2011

Jeden z najbardziej oryginalnych i wpływowych socjologów amerykańskich XX wieku, który skierował uwagę dyscypliny na społeczne mikrostruktury poddawane drobiazgowej i wnikliwej obserwacji i analizie jakościowej, quasi-etnograficznej. Najważniejsze książki to: The Presentetion ofSelfin Everyday Life [tytuł polski: Człowiek w teatrze żyda codzienneg<Ą (1959), Asylums [Instytucje zamknięte] (1961), Stigma [Stygmat] (1963), Strategie Interaction [Interakcja strategiczna] (1969) i Frame Analysis [Analiza ram] (1974). Tematem twórczości Goffmana jest „porządek interakcyjny", czyli siatka jawnych i ukrytych reguł kierujących interakcjami ludzi w obrębie „spotkań", „zgromadzeń", „sytuacji" i „okazji społecznych".

Rekonstruuje je przy pomocy kilku modeli. W myśl modelu dramaturgicznego, kontakt twarzą w twarz to swoiste przedstawienie teatralne, w toku którego partnerzy odgrywają przed sobą swoje partie, mając na celu wywarcie pożądanego wrażenia. Za publicznie prezentowaną jaźnią („frontonem") kryje się druga („kulisy") -jaźń cynicznego manipulatora, który ocenia zimno skuteczność swoich działań. Ludzie stosują różne metody mające na celu przekazanie innym sygnałów czy informacji o sobie, na przykładznaki bliskości" (trzymanie się za ręce) czy „wyznaczniki prywatnego terytorium" (serwetka na stole w stołówce). Istotna różnica dzieli inicjowanie interakcji między osobami znajomymi i nieznajomymi. Zachęta do nawiązywania interakcji przez nieznajomych zawarta jest w rolach policjanta, lekarza, pielęgniarki, których rozpoznanie ułatwiają uniformy czy mundury.

W myśl modelu gry taka orientacja obu partnerów sprawia, że pojawia się „interakcja strategiczna", w której obaj dopasowują kolejne ruchy do ruchów partnera. Blef, ujawnienie blefu, kontrblef-to przykłady takich strategicznych posunięć. Trzeci model to interakcja w „instytucjach totalnych" (szpitalach psychiatrycznych, więzieniach, klasztorach), które całkowicie kontrolują przestrzeń i czas pacjentów, więźniów czy zakonników. Pojawiają się tu strategie obronne: „wycofanie się z sytuacji", „ustanowienie granicy poddania się", „kolonizacja przy pomocy alternatywnego sposobu życia" i „konwersja", czyli pełny konformizm wobec instytucji. Instytucje totalne doprowadzają przeważnie do destrukcji tożsamości. Ostatni model to definiowanie sytuacji interakcyjnej przez zastosowanie gotowych, normatywnie określonych „ram", które dostarczają „organizacji doświadczeń" i narzucają przepisane z góry wzory zachowań. Ramy mogą ulegać rewizji przez zastosowanie odpowiednich „kluczy" (np. to nie jest walka, lecz mecz bokserski), mogą także być „fabrykowane" w egoistycznych, eksploatator-skich celach (np. złodziej samochodów pozoruje kontrolę policyjną).

Podobne prace

Do góry