Ocena brak

ERA CHRZEŚCIJAŃSKA

Autor /Dobromir Dodano /19.09.2012

Era dionizyjska, nasza era, sposób liczenia lat, którego początkiem jest rok narodzin Jezusa Chrystusa, wprowadzony przez -> Dionizego Małego.

W VI w. Dionizy w ułożonej przez siebie paschalnej tablicy, będącej kontynuacją tablicy paschalnej Cyryla Aleks., zastąpił w kompucie erę Dioklecjana rachubą lat od narodzin Jezusa Chrystusa (chronologia II G), które — wg jego obliczeń — wypadały na 25 XII 753 od zał. Rzymu (pierwszym rokiem e.ch. jest 754). W nast. badaniach ustalono, iż jej początek jest 6-7 lat późniejszy od faktycznej daty narodzenia Chrystusa.

Używanie e.ch. do datacji wykorzystane zostało przez historyków i kronikarzy — w Italii już w końcu VI w., w Anglii, Hiszpanii i Francji na pocz. VII w., a w dokumentach nieco później — w Anglii na pocz. VIII w., we Francji w poł. VIII w., w Italii i Niemczech w IX w., w Hiszpanii w XIV w., a w Grecji i Portugalii w XV w. ; kancelaria pap. zastosowała tę rachubę już w dokumencie Jana VIII z 878, a przyjęła na stałe za pontyfikatu Jana XIII (965-972); w X w. upowszechniono termin e.ch. w całej Europie Zach.; Beda Czcigodny (673-735) w swych dziełach i tablicach komputystycznych posługiwał się e.ch. W Polsce tę rachubę wprowadzono wraz z przyjęciem chrześcijaństwa, a w XIII w. na Rusi Halickiej, Potockiej i Smoleńskiej; z pocz. XV w. obowiązywała ona obok ery bizantyjskiej w kancelarii litew., a od 1 I 1700 na mocy ukazu ces. Piotra Wielkiego w całej Rosji.

Od końca XVIII w. zaczęto stosować e.ch. również do oznaczania lat prz.Chr.; rok poprzedzający bezpośrednio e.ch. określają chronologowie jako pierwszy rok p.n.e., astronomowie zaś jako rok zero, licząc wstecz dopiero następne.
Na określenie lat wg e.ch. stosowano różne formy, m.in. anno ab incarnatione Domini, anno Dominicae incarnationis, anno a nativitate Domini, anno Domini, anno Christi gratiae, anno gratiae, anno reparatae salutis, anno verbi incarnati, armo orbis redempti, a w pol. źródłach najczęściej -+ anno Domini lub anno Dominicae incarnationis.

 

H. Grotefend, Zeitrechnung des deutschen Mittelalters und der Neuzeit I-II, Han 1891-98; A. Cappelli, Cronologia, cronografia e calendario perpetuo. Mi 1906, 1978*; F.K. Ginzel, Handbuch der mathematischen und technischen Chronologie, L 1914,1958' III (passim); Nowowiejski IV 2, 73-74; B. Krusch, Studien zur christlichmittelalterlichen Chronologie, B 1938; L. Zajdler, Dzieje zegara. O wszelkich czasomierzach. Ich pochodzeniu, różnicach t użyciu, Wwa 1956,19773; Chronologia polska, Wwa 1957; V. Grumel, La chronologie, P 1958; R. Deloit, Introduction aux sciences auxiliaires de l'histoire, P 1969; W. Huber, Passah und Ostern. Untersuchungen zur Osterfeter der alten Kirche, B 1969; M. del Piazzo, Manuale di cronologia, R 1969; J. Szymański, Nauki pomocnicze historii od schyłku IV do końca XVIII wieku, Wwa 1972,19763; A. Strobel, Ursprung und Geschichte des frühchristlichen Osterkalenders, B 1977; J. Matuszewski, Słowiański tydzień. Geneza, struktura i nomenklatura, Ł 1978; E. Wipszycka, Chronologia, w : Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu, Wwa 1979, 305-320.

Podobne prace

Do góry