Ocena brak

ENCYKLOPEDIA

Autor /Florian Dodano /13.03.2012

Fr. L'Encyclopedie, ou Dictionnaire raisonne des sciences, des arts et des metiers a. 'Słownik rozumowany nauk, sztuki i rzemiosł', zw. w Polsce Wielką Encyklopedią Francuską, jeden z wielkich pomników piśmiennictwa XVIII w., słownik encyklopedyczny ówczesnego stanu wiedzy (omawiający też sztukę i rzemiosła), opublikowany pod kierownictwem Diderota i, do 1758, d'AIemberta, w 35 tomach, między 1751 i 1776.

Początkowo miał to być przekład angielskiej Cyclopaedia Ephraima Chambersa, zdecydowano się jednak na dzieło oryginalne. Spośród przeszło 50 współpracowników najsłynniejsi to: Voltaire, Marmontel, Montesquieu, Turgot, Rousseau, Buffon, Condillac, Condorcet, Helvetius, Holbach, Necker, Quesnay.

Wyrażała ona ducha filozofii XVIII w. i jej usiłowanie racjonalnego wyjaśnienia wszechświata, nacechowane miłością prawdy i pogardą dla przesądów. Odrzucała elementy bajeczne i nadprzyrodzone w historii, zwalcżała autorytety będące źródłem doktryn relig. (np. doktryny wiecznego potępienia) i irracjonalnych instytucji polit., atakowała nietolerancję i prześladowanie.

Jej sceptycyzm ściągnął na nią wrogość kleru (zwł. jezuitów) i klas panujących. W 1752 i 1759 zabroniono dalszego jej wydawania, ale zdołano przecież doprowadzić dzieło do końca, gdyż zakazom rządowym brakło wewnętrznego przekonania, a odpowiedzialny za cenzurę Malesherbes był w rzeczywistości zwolennikiem tego wspaniałego dzieła.

Wywarło ono ogromny i trwały wpływ na umysły we Francji, w innych krajach Europy i w Ameryce; z gr. enkyklios (zob. Encyklika) i paideia ł(wy)kształcenie\ Encyklopedyści francuscy filozofowie, uczeni i pisarze będący współpracownikami Wielkiej Encyklopedii Francuskiej.

Podobne prace

Do góry