Ocena brak

EMERGENTYZM

Autor /kacap Dodano /13.12.2012

EMERGENTYZM (łac. emergere = wynurzać się, wyłaniać) [1] Kierunek filozoficzny, powstały w Anglii na początku XX w., głoszący tezę o nie­ustannym rozwoju świata (ewolucja emergentna), którego źródło tkwi w (bliżej nieokreślonej) mocy zwanej emergencją. Pojęcie emergencji wpro­wadził Lewes, ale podstawy e. sfor­mułowali: Alexander, CL. Morgan, Broad, Whitehead. Zgodnie z tym ujęciem, w trakcie rozwoju świata powstają raptownie (i nieprzewidywalnie) jakości o coraz wyższym stopniu organizacji, tworzące wy­raźnie hierarchiczny układ. Wyższe jakości wyłaniają się co prawda z niższych, jednak nie dają się do nich sprowadzić, gdyż posiadają swoiste cechy i podlegają odrębnym prawom zachowania. E. wyróżnia cztery poziomy rzeczywistości: cza­soprzestrzeń, materię, życie, umysł-Proces ewolucji emergenlnej jest nieskończony - nawet wtedy, gdy ponad poziomem umysłu istnieje poziom bóstwa (Boga), do którego dąży porządek Kosmosu. Istnieją różnice wśród poszczególnych przedstawi­cieli e. w kwestiach: określenia ilości i jakości stopni ewolucji; uznania bądź odrzucenia istnienia Boga (bó­stwa); precyzacji relacji Bóg-świat. [2] W metodologii: stanowisko for­mułowane w opozycji do —> reduk­cjonizmu. W połowie XX w. Nagel dokonał redefinicji emergencji spro­wadzając ją do roli zasady logicznych stosunków między określonymi zda­niami. Popper uznał natomiast emer-gencję i nieredukcyjność za podstawy racjonalnego poznania rzeczywisto­ści. Wg niego, w momencie powsta­nia życia pojawiły się swoiste proble­my (np. „jak przeżyć?") i potrzeba ich rozwiązywania. Przeżycie orga­nizmu zależy bowiem zasadniczo od właściwego rozwiązania konkretnych problemów. Nie można redukować, wg Poppera, problemów biologicz­nych do sfery fizycznych faktów. Procesów myślenia i świadomości (u Poppera tzw. „świat 2") nie można też sprowadzić do sfery zachowania, a wytworów świadomości, treści myśli (tzw. „świat 3") nie można z kolei sprowadzać jedynie do sfery językowej (mowy). [3] W —> socjobiologii E.O. Wilsona wskazuje się na istnienie emergentnych (tzn. no­wych) własności społeczeństw.

Podobne prace

Do góry