Ocena brak

EMAUS, Emmaus, Ammaus - DZIEJE

Autor /Godzislaw88 Dodano /17.09.2012

W okresie przedchrześc. było ważnym punktem strategicznym (1 Mch 3,40) i terenem walk Judy Machabeusza (1 Mch 3,57; 4,3); ok. 160 prz.Chr. dowódca syr. Bakchides wzmocnił fortyfikację miasta (1 Mch 9,50); spalone przez Warusa w 4 prz.Chr. (FlavAnt XVII 10,9), było niewielką osadą; ok. 70 odzyskało dawne znaczenie, i dlatego ces. Wespazjąn umieścił tu V legię dla czuwania nad mieszkańcami Tamny, Liddy, Jamni i in. miast.

Znacznie rozwinęło się w III w. za prefekta Juliusza Afryk, i zostało bpstwem zależnym od metropolity w Cezarei Palest., a bp Piotr z Nikopolis brał udział w Soborze Nic. (325); od 1730 jest bpstwem tytuł., którego tytu-lariuszami byli m.in. Kajetan Ignacy Sołtyk jako koadiutor kijowski (1748-56) i A. Naruszewicz jako koadiutor smoleński (1775-86).

Odległość E. od Jerozolimy 60 stadiów (Łk 24,13) odnotowuje większość kodeksów Pisma iw. ; niektóre jednak, jak np. synajski i Koridethi, oraz staroż. przekłady, a także Euzebiusz z Cezarei i Hieronim podają 160 stadiów, co potwierdza tradycja od Orygenesa do XVII w. oraz badania archeol., przeprowadzone przez Szkołę Bibl. w Jerozolimie w końcu XIX w. i 1924-30; odkopane mury wielkich rozmiarów uznano za ruiny wczesnej bazyliki chrzęść, zbudowanej na cmentarzu grzebalnym.

Wg L.H. Vincenta wzniesiono ją w 1. poł. III w. za panowania Aleksandra Sewera jako katedrę, a zburzono częściowo za Dioklecjana (284-305); do jej restauracji ces. Konstantyn Wielki wzywał Euzebiusza z Cezarei jako metropolitę; za Juliana Apostaty (362), a ostatecznie wskutek prześladowań Samarytan (529) popadła w ruinę; za ces. Justyniana I Wielkiego (527-565) wzniesiono na tym miejscu bazylikę o lekkiej konstrukcji, którą po podboju Palestyny przez muzułmanów (637) zamieniono na meczet; nowa, zbudowana przez krzyżowców (zajmująca tylko część nawy bazyliki pierwotnej), została w XV w. zburzona przez muzułmanów.

Inne lokalizacje E., jak Kubeibe (13 km od Jerozolimy), gdzie 1901 na ruinach pochodzących z epoki krzyżowców zbudowano kościół i założono franciszkańską szkołę, oraz Kolo-nijje (Colonya) i Abu Gosz, znane są dopiero od późnego średniowiecza.

 

M.J. Schiften, Amwas, das E. des heiligen Lukas, Fr 1890; L. Heidet, DB II 1735-1763; A. Lipiński, Archeologia biblijna, Wwa 1911, 88-89; F.M. Abel, La distance de Jérusalem à E., RB 34(1925) 347-367; L.H. Vincent, Fouilles de l'école à la basilique d'Amwas, RB 35(1926) 117-121 ; tenże, Les monuments de Qoubeibeh, RB 40(1931) 57-91; E. Dąbrowski, Na szlakach działalności Chrystusa w Palestynie, Wwa 1932, 183-193; L.H. Vincent, F.M. Abel, E., sa basilique et son histoire, P 1932; D. Baldi, Enchiridion locorum sanctorum, J 1935, 1955» (passim); H. Leclercq, DACL XII 1245-1265; G.M. Perella, / luoghi santi, Piacenza 1936, 406-429; L.H. Vincent, Autour du groupe monumental d'Amwas, RB 45(1936) 403-415; P. Duvignan, E„ le site, le mystère, P 1937; Abel GP II 314-316; A. de Guglielmo, Emmaus, CBQ 3(1941) 293-301 ; L.H. Vincent, La chronologie du groupe monumental d'Amwas, RB 55(1948) 348-375; M.A. Jonah, The Development of the Roman Road in Palestine, IE! 1 (1950-51) 54-64; A. Vaccari, L'E. di san Luca. Ant 25(1950) 493-500; E. Dąbrowski, PEB I 334-335; Kopp 445-450: J. Misiurek, Emaus, Lb 1960 (mpsBKUL); R. Janin, DHGE XV 427-429; J. Wanke, Die Emmauserzählung, L 1973; Jeanne d'Arc, Les pèlerins d'E., P 1977; J. Misiurek, Emaus, RBL 31(1978) 240-246; R.M. Maćkowski, Where Is Biblical E.?, ScE 32(1980) 93-103.

Podobne prace

Do góry