Ocena brak

ELEUTERIUSZ i ANCJA

Autor /Godzislaw88 Dodano /17.09.2012

Święci, żyli w II w., męczennicy; prawdopodobnie E. był bpem i z matką A. poniósł śmierć męczeńską w Rzymie za ces. Hadriana.

1. Wg legendarnej Passio z VI-VII w. (BHG 568-571b; BHL 2450-2453 c) E. był bpem Aeca we Włoszech (obecnie Troia w Apulii), ponosząc tam 18 IV śmierć męczeńską; źródła gr. podają natomiast, że był bpem w Ilirii, gdzie zmarł 15 XII, a Martyrologium Florusa (IX w.) wspomina go jako bpa Me-syny (Sycylia). Kult E. i A. powstał w V w. we Włoszech w związku z translacją ich relikwii, a w Rieti i Troi wzniesiono kościoły pod wezw. E.;

wspomnienie w średniow. martyrologiach i MartRom 18 IV, a w Kościołach wsch. 15 XII lub 20 albo 21 VII. Niektórzy uczeni, mimo dość licznych przekazów hist., uważają postaci E. i A. za legendarne; identyfikacja E. z męczennikiem Liberalisem nie jest wykluczona.

 

ASanc Apr II 525-536; Quentin 256-257; Delehaye OC 309, 312, 457; F. Caraffa, BS IV 1012-1016; U. Fasola, DHGE XV 146.

 

2. W ikonografii — przedstawiano E. jako młodego bpa z krótką ciemną brodą, w omoforionie, z krzyżem albo książką w ręku, nieraz w mitrze i z pastorałem; do najdawniejszych zabytków należą — fresk z X-XI w. (klasztor Hagioi Anargyroi, Kastoria), mozaika z XI w. (Dafni k. Aten) oraz ikony z błogosławiącym E. z 1390-1400 (klasztor Chrysaliniotisa w Nikozji) i z 1766 (Hagia Irene w Kara was).

Na Zachodzie wyobrażano go w medalionie (mozaika w bazylice Eufrasiana w Po-reču), z książką (poliptyk G. Boccatiego z 1468, S. Eustachio w Belforte sul Olienti, prow. Macerata); męczeństwo E. przedstawia m.in. miniatura w Menologium Bazylego II (XI w., BWat) i miedzioryt J. Reina (1754), 4 sceny z jego życia — kreteńska ikona z XVI w. (Muzeum Bizant., Ateny), a przeniesienie relikwii E. oraz św. Poncjana — fresk z XIV-XV w. (katedra w Velletri k. Rzymu).

 

Baudot-Chaussin IV 436-438; U. Fasola, DHGE XV 146; Kaftal II 371--373; F. Caraffa, BS IV 1012-1016; J. Boberg. LCIk VI 116-117.

Podobne prace

Do góry