Ocena brak

Elementy teorii klas marksizmu

Autor /Norbert Dodano /15.09.2011

Klasa dla siebieklasa wyodrębniona ze względu na obiektywne kryteria ekonomiczne, ale posiadająca świadomość swego położenia klasowego i wspólnych interesów, więź psychiczną łączącą jej członków, zyskująca podmiotowość 

Klasa w sobie – klasa wyodrębniona ze względu na obiektywne warunki ekonomiczne, ale nie posiadająca świadomości.

Wg Marksa kryterium wyodrębnienia klas jest podział pracy i stosunek do środków produkcji (czyli środków pracy i siły roboczej). Wg Marksa istnieje wielość klas, a na 2 pierwszych biegunach istnieją 2 klasy podstawowe. Istnieją klasy zbiorcze (proletariusze i kapitaliści – jest coś wspólnego w położeniu klas, które mogą różnić się ekonomicznie), klasy jednostkowe (robotnicy wielkoprzemysłowi), klasy podstawowe i niepodstawowe (ze względu na dominujący sposób produkcji).

Wg Ossowskiego klasy u Marksa są dychotomiczne, a przez skrzyżowanie dwóch dychotomii (właściciele i nie właściciele oraz pracujący i niepracujący) uzyskuje się 3 klasy: właściciele niepracujący, właściciele pracujący oraz nie posiadający własności i pracujący.

Klasa społeczna wg Lenina – klasami nazywamy wielkie grupy ludzi, różniące się między sobą: miejscem zajmowanym w historycznie określonym systemie produkcji; stosunkiem do środków produkcji (zazwyczaj prawnie usankcjonowanym i uregulowanym); rolą w społecznej organizacji pracy; sposobem otrzymywania i rozmiarami tej części bogactwa społecznego, którą rozporządzają.

Wg prof. S. Kozyra-Kowalskiego klasy to zbiory jednostek, które są elementami różnych sposobów produkcji materialnej i zajmują w tych sposobach produkcji identyczną albo zbliżoną pozycję, zwłaszcza ze względu na własność ekonomiczną, a więc pozostają w identycznym lub zbliżonym stosunku własnościowym do środków produkcji materialnej i do cudzej oraz własnej siły roboczej.

Elementy:

- nacisk na kryteria własnościowe

- własność odnosi się nie tylko do przedmiotów materialnych, ale też do subiektywnych warunków produkcji, zróżnicowań siły roboczej

- klasy są wyodrębnione w 3 sferach produkcji (bezpośrednio, pośrednio, materialnie)

- w obrębie klas społecznych istnieje dwojaka lub trojaka przynależność klasowa:

* klasy hybrydy (mieszane) – członkowie spełniają kryteria przynależności więcej niż jednej klasy (np. chłoporobotnicy)

* etnoklasy – klasy do których przynależność wyznacza przynależność klasowa i etniczna (np. chłopi łonkowscy)

Podobne prace

Do góry